Czy asesorzy podlegają sądom dyscyplinarnym

Czytelniczka z Warszawy uważa, że w trakcie orzekania w sprawie o rozwód w lutym i marcu 2009 r. asesor naruszył zasady etyki zawodowej, gubiąc część pisemnych dowodów. Następnie nie starał się nawet doprowadzić do odtworzenia akt. Czytelniczka ma podejrzenie, że asesor sam te dowody zniszczył. Obecnie asesor ten nie pełni funkcji sędziowskich, lecz został referendarzem.

- Czy można złożyć wniosek o ukaranie asesora do sądu dyscyplinarnego, jeśli w trakcie wykonywania czynności służbowych dopuścił się rażącego naruszenia obowiązków? - pyta pani Maria z Siedlec. Nie. Zgodnie z poglądami Sądu Najwyższego, który dla spraw dyscyplinarnych sędziów jest instancją odwoławczą, asesor nie może być ukarany (sygn. akt SNO 56/09).

Każdą sprawę byłych asesorów sąd dyscyplinarny musi umorzyć. Powodem umorzenia jest niemożność osądzenia osoby, która utraciła stanowisko, podobnie jak inni asesorzy w Polsce na mocy ustawy. Umorzenie wynika z ewidentnej omyłki legislatora, który w ustawie o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury z 23 stycznia 2009 r. wykreślił cały rozdział III o aplikacji sądowej i tym samym zlikwidował możliwość poddania odpowiedzialności dyscyplinarnej asesorów. Została więc złamana dotychczasowa reguła obowiązująca sędziów, stanowiąca, że postępowania dyscyplinarne wobec nich toczą się nadal, nawet jeśli odeszli ze służby w wymiarze sprawiedliwości. Asesorzy tymczasem przestali pełnić swe obowiązki 5 maja i nie podlegają żadnej odpowiedzialności za czyny popełnione w trakcie orzekania.

Najlepszym rozwiązaniem byłoby złożenie wniosku do prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 276 kodeksu karnego o niszczeniu i ukrywaniu dokumentów.

Katarzyna Żaczkiewicz

Podstawa prawna

Ustawa z 23 stycznia 2009 o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U. nr 26, poz. 157).