Ubój rytualny znów przed trybunałem

Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich zaskarżył do Trybunału Konstytucyjnego przepisy ustawy o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2003 r. nr 106, poz. 1002 z późn. zm.) w zakresie, w jakim zabraniają uśmiercania zwierząt bez ich uprzedniego ogłuszenia. Jego zdaniem jest to pogwałcenie m.in. konstytucyjnie zagwarantowanej wolności religii.

Od 1 stycznia 2013 r. zakazany jest ubój rytualny. Wówczas wszedł w życie wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał, że przepis rozporządzenia ministra środowiska, który na to pozwalał, jest niezgodny z ustawą zasadniczą. Wszystko dlatego, że w sposób niedopuszczalny modyfikował ustawę o ochronie zwierząt. Ta stanowi, że zwierzę kręgowe może zostać uśmiercone tylko po uprzednim pozbawieniu świadomości przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje.

Brak możliwości uboju rytualnego nie spodobał się nie tylko wyznawcom judaizmu i muzułmanom, których religie zobowiązują do spożywania jedzenia koszernego lub halal. Równie głośno protestowali polscy rzeźnicy, którzy - jak twierdzili - czerpali spore zyski z tej formy uboju. Rząd postanowił więc wprowadzić przepisy zezwalające na uśmiercanie zwierząt bez ich uprzedniego ogłuszenia. Sejm jednak 12 lipca odrzucił ten projekt.

To skłoniło Związek Gmin Wyznaniowych Żydowskich do złożenia wniosku do TK. Jego zdaniem na gruncie obecnie obowiązujących przepisów sytuacja prawna gmin żydowskich jest niejasna. Wszystko dlatego, że wystąpiła kolizja dwóch ustaw - ustawy o ochronie zwierząt oraz ustawy o stosunku państwa do gmin wyznaniowych żydowskich w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 1996 r. nr 135, poz. 632). Ta stanowi, że gminy żydowskie, w celu realizacji prawa do sprawowania obrzędów i czynności związanych z kultem religijnym, dbają m.in. o koszerną żywność.

Żydzi podnoszą we wniosku, że konstytucja gwarantuje każdemu obywatelowi wolność religii. Poza tym przypominają, że prawo do jej uzewnętrzniania może być ograniczone jedynie w drodze ustawy i tylko wtedy, gdy jest to konieczne do ochrony bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, zdrowia, moralności lub wolności i praw innych osób.

O to, czy zakaz uboju rytualnego nie narusza ustawy zasadniczej, zapytał trybunał już także Sąd Rejonowy w Białymstoku. Jak do tej pory jednak nie rozpatrzono tego pytania prawnego.

Małgorzata Kryszkiewicz

malgorzata.kryszkiewicz@infor.pl