Czy można odliczać VAT na podstawie e-faktur

konsultant w TPA Horwath

Naczelny Sąd Administracyjny 20 maja 2010 r. wydał wyrok (sygn. akt I FSK 1444/09), w którym uznał, że podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego na podstawie faktur otrzymanych drogą elektroniczną (np. za pomocą poczty elektronicznej lub faksu) nie stosując przy tym bezpiecznego podpisu elektronicznego lub systemu elektronicznej wymiany danych (EDI). Stanowisko takie to bezsprzecznie przełom w podejściu do tego problemu. Analizując jednak stanowiska organów podatkowych wydanych od momentu ogłoszenia wyroku NSA, należy stwierdzić, że nie miał on większego wpływu na ich dotychczasowe podejście do tej kwestii. Dyrektorzy izb skarbowych w ostatnio wydawanych interpretacjach (np. IPPP2/443-496/09-06/BM/KOM z 22 lipca 2010 r., IPPP1-443-624/10-2/IGo z 26 lipca 2010 r.) wciąż nie dostrzegają argumentów przytoczonych przez NSA. Podtrzymują, że faktura przesłana za pomocą faksu lub poczty elektronicznej nie stanowi dokumentu wprowadzonego do obiegu prawnego, a co za tym idzie - nie rodzi żadnych skutków prawnych. Przyjęcie takiego stanowiska oznacza, że podatnikowi odmawia się prawa do odliczenia VAT naliczonego na podstawie w ten sposób otrzymanych faktur.

Wyrok NSA, choć uznany za przełomowy, nie daje podatnikowi bezpieczeństwa w rozliczaniu transakcji na podstawie faktur przesłanych elektronicznie. Jako że interpretacje indywidualne wydawane przez organy podatkowe wciąż są negatywne, podatnik, który chce skorzystać z możliwości dostarczania kontrahentom faktur za pomocą faksu bądź e-maila, musi przygotować się na dochodzenie swoich praw na drodze sądowej.

Ministerstwo Finansów wyraża gotowość uregulowania tego problemu przez wprowadzenie odpowiednich zmian do rozporządzenia ministra finansów w sprawie wystawiania oraz przesyłania faktur w formie elektronicznej, a także przechowywania oraz udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej tych faktur z 14 lipca 2005 r. Z drugiej jednak strony, do tej pory zwlekano z podjęciem w tej sprawie odpowiednich kroków. Resort finansów swoją opieszałość tłumaczył oczekiwaniem na nowelizację dyrektywy unijnej 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej w odniesieniu do przepisów dotyczących fakturowania. Dyrektywa została ostatecznie zatwierdzona przez Radę Europejską już 13 lipca bieżącego roku i zaczęła obowiązywać po 20 dniach. Dyrektywa nakłada na podatników obowiązek zapewnienia wystawianym fakturom autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności od momentu wystawienia faktury do końca jej przechowywania. Zaznacza jednak, że każdy podatnik może indywidualnie określić, w jaki sposób tego dokona. Odpowiednia nowelizacja przepisów krajowych rozwiałaby wątpliwości podatników i umożliwiłaby tym samym dokonywania odliczenia VAT od faktur przesyłanych drogą elektroniczną.

Państwa członkowskie mają 2 lata na przystosowanie przepisów krajowych do unijnych regulacji. Prędzej czy później muszą się zatem tego podjąć, ponieważ implementacja dyrektyw ma charakter obligatoryjny. Z kolei MF rozpoczęło już prace nad nowelizacją rozporządzenia.

opracowała Ewa Matyszewska

Rozporządzenie ministra finansów z 14 lipca 2005 r. w sprawie wystawiania oraz przesyłania faktur w formie elektronicznej, a także przechowywania oraz udostępniania organowi podatkowemu lub organowi kontroli skarbowej tych faktur (Dz.U. nr 133, poz. 1119).