Co oznacza zmiana odliczania VAT od nakładów na nieruchomości

@RY1@i02/2011/030/i02.2011.030.086.006b.001.jpg@RY2@

Bartosz Bogdański, doradca podatkowy w MDDP Doradztwo Podatkowe

Dyrektywa VAT nakazuje wdrożenie przez państwa członkowskie mechanizmu rozliczania VAT od wydatków na nabycie nieruchomości będącej częścią majątku przedsiębiorstwa podatnika wykorzystywanej zarówno do celów prowadzonej przez tego podatnika działalności, jak i do celów innych niż prowadzona przez podatnika działalność.

Kwestia odliczania VAT od wydatków na nieruchomość wykorzystywaną przez podatnika dla celów prywatnych oraz na potrzeby działalności gospodarczej była już rozstrzygana przez Trybunał Sprawiedliwości. Przykładowo w orzeczeniu z 4 października 1995 r. (sprawa C-291/92, Dieter Armbrecht), trybunał dopuścił możliwość dzielenia nieruchomości na część związaną i niezwiązaną z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika. W takim przypadku wyłącznie czynności dotyczące tej części nieruchomości, która wykazuje związek z działalnością gospodarczą, będą rodziły skutki w VAT. Oznacza to, że prawo do odliczenia VAT będzie występować tylko w odniesieniu do wydatków na nabycie gospodarczej części nieruchomości oraz jedynie sprzedaż tej części będzie opodatkowana VAT.

Z tej perspektywy nowelizacja ustawy o VAT w zakresie zasad odliczania podatku przy nabyciu nieruchomości nie powinna budzić kontrowersji, gdyż jest kierunkowana koniecznością dostosowania prawa krajowego do regulacji unijnych. Sprzeciw podatników może jednak budzić sam przepis ustawowy, którego interpretacja literalna może prowadzić do trudnych do zaakceptowania skutków.

W szczególności problemy interpretacyjne może przysparzać sformułowanie "wykorzystywanie nieruchomości do innych celów niż prowadzona działalność gospodarcza". Literalna interpretacja tego sformułowania prowadzi do wniosku, że konieczność stosowania nowych zasad odliczania VAT czy też określania kwoty VAT naliczonego przy nabyciu nieruchomości może również dotyczyć podmiotów, których pewien obszar aktywności nie jest działalnością o charakterze gospodarczym, ale czysto inwestycyjnym. W związku z tym pojawia się pytanie, czy instytucje finansowe, określając VAT naliczony od wydatków na nieruchomości, również muszą stosować nowe specyficzne zasady. Odpowiedź twierdząca na to pytanie może oznaczać ograniczenie prawa do odliczenia VAT dla tych podatników.

Najbardziej boleśnie jednak zmiany w VAT odczują osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w swoich domach i mieszkaniach, które utracą prawo do odliczenia części VAT od nakładów na nieruchomość, a także będą zobowiązane do korekty odliczenia VAT w każdym przypadku, gdy zdecydują się na zmianę sposobu wykorzystania nieruchomości.

EM