Jakie są skutki zaliczenia wadium na poczet ceny sprzedaży

Wpłacanie i otrzymywanie wadium nie wywołuje żadnych skutków na gruncie VAT, w szczególności wpłacane przez uczestników przetargów wadia nie podlegają opodatkowaniu VAT. Potwierdzają to organy podatkowe w udzielanych wyjaśnieniach. Przykładowo w interpretacji z 19 czerwca 2012 r. (nr IBPP1/443-304/12/AW) dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wyjaśnił, że "dokonywanie wpłaty wadium przez uczestników przetargu na etapie przystąpienia do przetargu nie spełnia przesłanek do uznania tych czynności jako opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W szczególności nie można uznać tych czynności za odpłatną dostawę towaru, gdyż na gruncie tej ustawy pieniądz nie jest towarem (art. 2 pkt 6 ustawy o VAT). Nie jest to również odpłatne świadczenie usług, gdyż sama wpłata wadium nie powoduje obowiązku świadczenia wzajemnego. Wniesienie wadium nie gwarantuje przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Mimo że wadium może być zaliczone na poczet wartości dostawy lub usługi, to w momencie jego wnoszenia między organizatorem przetargu a przystępującym do niego uczestnikiem nie dochodzi jeszcze do porozumienia w zakresie dokonania dostawy towarów bądź wykonania usługi (również w przyszłości). Istotą wadium jest zabezpieczenie właściwego przebiegu przetargu i wykonania umowy przez zwycięzcę przetargu".

Jak jednak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 marca 2012 r. (sygn. akt I FSK 834/11), "wybór w przetargu oferenta stanowi jednoznaczne określenie dostawy towaru pod względem podmiotowo-przedmiotowym, a gdy towarzyszy mu zaliczenie wadium na poczet ceny nabycia, oznacza uiszczenie części ceny przed wykonaniem dostawy towaru, co - stosownie do art. 19 ust. 11 o VAT - rodzi w podatku od towarów i usług powstanie obowiązku podatkowego z tego tytułu". Zatem zaliczenie wadium na poczet ceny nabycia towarów może skutkować powstaniem obowiązku podatkowego w VAT (na podstawie art. 19 ust. 11 ustawy o VAT), jak również koniecznością wystawienia faktury zaliczkowej (ze względu na brzmienie par. 10 ust. 1 rozporządzenia o fakturach).

Zależy to od tego, kiedy wpłacane przez zwycięzcę przetargu wadium jest zaliczane na poczet ceny środków trwałych. Jeżeli następuje to przed ich wydaniem (np. na mocy regulaminu przetargu z chwilą wyłonienia zwycięzcy czy na skutek decyzji zwycięzcy przetargu o takim zaliczeniu), moment zaliczenia skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego oraz obowiązku wystawienia - w ciągu 7 dni od dnia zaliczenia - faktury zaliczkowej (a po wydaniu środków trwałych - faktury rozliczeniowej; zob. par. 10 ust. 3 rozporządzenia o fakturach). Jeżeli natomiast zaliczenie następuje później (w momencie albo po wydaniu środków trwałych) albo do niego nie dochodzi (wadium jest zwracane), do otrzymania części należności przed wydaniem towaru (przynajmniej w zakresie wadium) nie dochodzi, a więc nie powstaje obowiązek podatkowy ani obowiązek wystawienia faktury zaliczkowej.

@RY1@i02/2013/169/i02.2013.169.071001000.802.jpg@RY2@

Tomasz Krywan doradca podatkowy

Tomasz Krywan

 doradca podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Par. 10 rozporządzenia ministra finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 68, poz. 360 z późn. zm.).