Przeniesienie gruntu na wspólników za dług podlega VAT

Przeniesienie własności zabudowanej nieruchomości przez spółkę na jej byłych wspólników, a jednocześnie wierzycieli, z tytułu zawartej wcześniej umowy pożyczki stanowi odpłatną dostawę towarów, a więc czynność opodatkowaną VAT.

W 2008 r. spółka przeniosła na rzecz dwojga swoich byłych wspólników własność nieruchomości składającej się z kilku działek gruntu, z których dwie były zabudowane budynkiem mieszkalno-usługowym oraz budynkiem gospodarczym. Nieruchomość będąca przedmiotem tej transakcji została w 2006 r. kupiona przez spółkę i wprowadzona do ewidencji środków trwałych.

Przeniesienie przez spółkę własności nieruchomości na rzecz byłych wspólników spowodowane było dążeniem do zwolnienia się ze zobowiązania wynikającego z udzielonych spółce przez wspólników pożyczek i obowiązku spłaty przez spółkę zadłużenia. Spółka nie zwracała pożyczkodawcom pożyczonej kwoty pieniężnej w terminach wynikających z umowy. A zatem poprzez przeniesienie na rzecz pożyczkodawców własności nieruchomości zostały uregulowane ciążące na spółce należności wynikające z umów pożyczek, włącznie z odsetkami od nich. Wydanie nieruchomości nastąpiło w dniu podpisania aktu notarialnego, czyli we wrześniu 2008 r.

Urząd skarbowy uznał, że spółka miała obowiązek opodatkować VAT czynności przekazania własności nieruchomości na rzecz osób fizycznych w celu zwolnienia się z długu z tytułu zaciągniętych pożyczek.

Spór w sprawie dotyczył rozstrzygnięcia, czy czynność przeniesienia przez spółkę własności zabudowanej nieruchomości na rzecz osób fizycznych w celu zwolnienia się ze zobowiązania wynikającego z zaciągniętych wcześniej pożyczek stanowi odpłatną dostawę towarów opodatkowaną VAT.

Sąd zgodził się z organami podatkowymi, że doszło do takiej dostawy towarów. Czynność ta jest więc opodatkowana VAT.

WSA nie miał wątpliwości, że przeniesienie przez spółkę na rzecz dwojga jej byłych wspólników prawa własności zabudowanej nieruchomości gruntowej stanowi dostawę towarów. Bezsporne było też to, że działki gruntu zabudowane budynkami i działki niezabudowane są towarami, o których mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), a przeniesienie prawa własności rzeczy na inny podmiot w sposób oczywisty oznacza przeniesienie prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel (czyli efekt jest taki, jak przy sprzedaży).

Spółka twierdziła jednak, że dostawa nie ma charakteru odpłatnego, z czym sąd jednak się nie zgodził. Wskazał, że nie ma znaczenia, z jakiego powodu spółka zdecydowała się przenieść własność nieruchomości. Gdyby spółka wywiązała się z umowy pożyczki i zwróciła pożyczkodawcom pożyczoną sumę wraz z odsetkami, to obowiązek podatkowy w VAT by nie powstał. Spółka zmieniła jednak treść pierwotnie zawartej umowy pożyczki. W tej nowej sytuacji obowiązek podatkowy w VAT powstaje, bo dochodzi do czynności odpłatnego przeniesienia prawa do rozporządzania rzeczą jak właściciel. Co więcej, przeniesienie własności nieruchomości przez spółkę miało charakter odpłatny, ponieważ w zamian za nieruchomość spółka zmniejszała swoje pasywa - wygasły obciążenia spółki z tytułu zawartej wcześniej umowy pożyczki.

Organy podatkowe prawidłowo też ustaliły podstawę opodatkowania. Wskazały, że tylko część działek to tereny zabudowane, zaś pozostała część tych działek i pozostałe działki będące przedmiotem zbycia to tereny niezabudowane i nieprzeznaczone pod zabudowę, a więc ich dostawa jest zwolniona od opodatkowania.

Wyrok WSA w Łodzi z 28 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Łd 1236/12, nieprawomocny.

Opracował Łukasz Zalewski