W transakcjach wewnątrzwspólnotowych procedury są teraz prostsze

@RY1@i02/2013/083/i02.2013.083.07100050f.808.jpg@RY2@

Podatnicy dokonujący transakcji wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów długo czekali na zmiany w VAT, które obowiązują od 1 kwietnia. W praktyce uproszczone zostały procedury, w tym dotyczące stosowania stawki 0 proc. VAT w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

Zmienił się m.in. art. 12 ust. 4 pkt 4, 6 i 7 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Przepis art. 12 ust. 4 określa sytuacje, w których nie dochodzi do wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów. Na skutek zmian powyższych przepisów zasady rozliczania transakcji zostały uproszczone. Na podatnikach ciąży bowiem mniej obowiązków ewidencyjnych. Zmiany te dostosowują również polskie przepisy do regulacji wspólnotowych.

Kolejne przepisy to art. 13 ust. 4 pkt 4, 6 i 7 ustawy o VAT. Dotyczą one sytuacji, w których nie dochodzi do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Jak wynika z pkt 4, chodzi o sytuację, gdy towary mają być przedmiotem eksportu towarów przez podatnika VAT. Celem tych zmian jest dostosowanie do przepisów dyrektywy 2006/112/WE. Po zmianach, w przypadku wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, ustawodawca zrezygnował z warunku objęcia towarów na terytorium kraju, w związku z eksportem towarów, procedurą wywozu określoną w przepisach celnych.

Od 1 kwietnia obowiązują również zmienione przepisy dotyczące odpłatnego świadczenia usług, a więc art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. Rozszerzono zakres opodatkowania. Przepis dotyczy sytuacji, gdy używa się towarów uznawanych za część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż jego działalność gospodarcza, pod warunkiem że podatnikowi przysługiwało (w całości lub części) prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, m.in. przy imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych. Użycie towarów w takim przypadku uznaje się za świadczenie usług.

KOMENTARZE EKSPERTÓW

Zmiany w WDT...

@RY1@i02/2013/083/i02.2013.083.07100050f.809.jpg@RY2@

Jarosław Ziółkowski, doradca podatkowy, ITA

Zmiany, które weszły w życie 1 kwietnia 2013 r., dotyczące opodatkowania wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów (dalej: WDT), należy ocenić pozytywnie. Są one bowiem korzystne dla podatników.

Modyfikacjom uległ katalog okoliczności, w których przesunięcie własnych towarów z Polski do innego kraju Unii Europejskiej nie jest uznawane za wewnątrzwspólnotową dostawę towarów w przypadku:

- towarów, które mają być przedmiotem eksportu (ustawodawca zrezygnował z wymogu posiadania dokumentu celnego potwierdzającego objęcie tych towarów procedurą wywozu);

- towarów, które mają być czasowo używane w innym kraju UE dla świadczenia usług przez ich właściciela (zniknął wymóg, by towary powróciły do Polski w ciągu 24 miesięcy).

Powyższe zmiany oznaczają redukcję obowiązków o charakterze ewidencyjnym i informacyjnym. Przykładowo, jeśli w stanie prawnym obowiązującym do końca marca 2013 r. polski podatnik wywiózł towary z Polski do Niemiec w celu świadczenia tam usług i towary nie powróciły do Polski po 24 miesiącach, konieczne było rozpoznanie w Polsce dostawy wewnątrzwspólnotowej (w deklaracji podatkowej oraz informacji podsumowującej) oraz nabycia wewnątrzwspólnotowego w Niemczech (co skutkowało także obowiązkiem rejestracji w Niemczech dla celów niemieckiego VAT oraz złożeniem tam deklaracji podatkowej i informacji podsumowującej). Obecnie obowiązki te nie istnieją. Tym niemniej polscy podatnicy wciąż zobowiązani są do prowadzenia specjalnej ewidencji, identyfikującej towary przebywające za granicą w celu świadczenia usług, by nie być zobowiązanym do rozpoznania WDT.

Za WDT nie jest również uznawane przesunięcie własnych towarów do innego kraju UE, które mają być tam przedmiotem usług polegających na ich wycenie lub wykonaniu na nich prac, pod warunkiem ich powrotu do Polski. W tym przypadku zmiana definicji ma charakter doprecyzowujący (zakresem przepisu objęto usługi wyceny na towarach).

Za uproszczenie należy uznać rezygnację z obowiązku podawania na fakturze numeru VAT UE sprzedawcy i analogicznego numeru nabywcy jako warunku do zastosowania stawki 0 proc. Co prawda dane te są wymagane przez regulacje dotyczące wystawiania faktur, ale ich brak na fakturze nie oznacza automatycznie zakwestionowania prawa do stawki 0-proc. w WDT.

Ułatwieniem dla podmiotów rozpoczynających dokonywanie dostaw wewnątrzwspólnotowych jest przesunięcie momentu na dokonanie rejestracji jako podatnika VAT UE najpóźniej na dzień składania deklaracji podatkowej, w której wykazana jest WDT.

Ustawodawca zrezygnował ponadto z uznania kopii faktury jako jednego z dokumentów, który łącznie z innymi dokumentami potwierdza dostarczenie towarów do nabywcy, dla celów zastosowania stawki 0 proc. w WDT.

@RY1@i02/2013/083/i02.2013.083.07100050f.810.jpg@RY2@

...i w WNT

@RY1@i02/2013/083/i02.2013.083.07100050f.811.jpg@RY2@

Grzegorz Baran, doradca podatkowy, kancelaria podatkowo-prawna KPP

Od 1 kwietnia 2013 r. obowiązują ważne zmiany dotyczące opodatkowania transakcji wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów (dalej: WNT).

Zgodnie z nowo dodanym do art. 88 ustawy ust. 6 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) "nie stanowi podstawy do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 pkt 4 lit. c), w przypadku opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, o którym mowa w art. 25 ust. 2, na terytorium kraju z powodu podania numeru, o którym mowa w art. 97 ust. 10, w sytuacji gdy towary w momencie zakończenia ich wysyłki lub transportu znajdują się na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju".

Nowy przepis jest niekorzystny dla podatników polskich dokonujących nabyć od podmiotów z innych krajów UE. Dla podatnika posługującego się numerem NIP UE nadanym w Polsce oznacza on, że w sytuacji gdy podatnik dokona zakupu towaru, nie sprowadzając go jednocześnie do Polski, będzie musiał uregulować VAT należny od zakupu, ponieważ nie wystąpi u niego po drugiej stronie równoważny VAT naliczony. Może to dotyczyć sytuacji, gdy np. polski podatnik zakupiony towar postanowi pozostawić w swoim oddziale znajdującym się na terytorium kraju UE innym niż Polska, a także innym niż kraj dokonania zakupu, i tam go wykorzystać. Złamana zostanie więc generalna zasada neutralności VAT w przepływach towarowych pomiędzy państwami członkowskimi UE.

Drugą istotną zmianą w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów jest nowa redakcja przepisów w art. 12 ust. 1 pkt 4-6 ustawy, która znosi warunek wywozu towarów z terytorium Polski w terminie 90 dni jako koniecznego do nieuznawania takiej czynności za WNT.

Zgodnie ze starym zapisem tej regulacji "przemieszczenia towarów przez podatnika podatku od wartości dodanej lub na jego rzecz nie uznawało się za WNT, gdy towary miały być przedmiotem czynności odpowiadającej eksportowi towarów dokonanej przez tego podatnika na terytorium państwa członkowskiego, z którego są przemieszczane na terytorium kraju, pod warunkiem że od momentu, w którym towary przemieszczono na terytorium kraju, do momentu opuszczenia przez nie UE w wykonaniu czynności odpowiadającej eksportowi towarów, upłynęło nie więcej niż 90 dni bądź przy czynnościach odpowiadających wewnątrzwspólnotowej dostawie towaru, do momentu opuszczenia przez nie terytorium kraju w wykonaniu czynności odpowiadającej WDT, nie upłynęło więcej niż 90 dni".

Zmiana jest korzystna dla polskich podatników, ponieważ w obecnym stanie prawnym mają oni jedynie obowiązek zachowania warunku powrotnego wywozu towarów z terytorium Polski, aby nie być zmuszonym do opodatkowania takich nabyć i rozliczania VAT. Nie muszą się jednak z tym wywozem już tak spieszyć.

@RY1@i02/2013/083/i02.2013.083.07100050f.812.jpg@RY2@

Nieodpłatne świadczenia

@RY1@i02/2013/083/i02.2013.083.07100050f.813.jpg@RY2@

Roman Namysłowski, doradca podatkowy, dyrektor w Ernst & Young

Podobnie jak w większości przypadków, tak i zmiany wprowadzone przez ustawodawcę w zakresie nieodpłatnych świadczeń związane są z chęcią pełniejszego odzwierciedlenia przepisów Dyrektywy 2006/112 oraz orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE.

Dotychczasowy przepis wskazywał, że podatek naliczony, który powinien obniżać podatek należny, aby nieodpłatne użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa było opodatkowane, jest konsekwencją nabycia towarów. Można zatem zastanawiać się, czy inny sposób wejścia w posiadanie nieodpłatnie używanych towarów (np. import czy wytworzenie) eliminowało z opodatkowania niezależnie od zakresu prawa do odliczenia i celów ich wykorzystania.

Od 1 kwietnia, oprócz nabycia, mamy również podatek naliczony z tytułu importu lub wytworzenia przekazywanych towarów. Można przyjąć, że zmiana nie ma charakteru doprecyzowującego, ale prowadzi w konsekwencji do rozszerzenia zakresu opodatkowania, które z pewnością nie ucieszy podatników. Może jednak rzucić nieco inne światło na prawidłowość dotychczasowych rozliczeń podatników i słuszności opodatkowania niektórych nieodpłatnych świadczeń.

Druga zmiana warta odnotowania dotyczy również warunku odliczenia i wskazanie, że prawo to może dotyczyć przekazywanych części składowych towarów. Zmiana ta jest konsekwencją wyroków TSUE dotyczących nieodpłatnych przekazań towarów, w których trybunał wskazał, że nieodpłatne przekazanie towarów, przy nabyciu których podatnikowi nie przysługiwało prawo do odliczenia, ale później poniósł on nakłady, które prawo do odliczenia już dawały, powinno podlegać opodatkowaniu (wyroki w sprawie C-322/99 i C-323/99). Przy czym, co istotne, opodatkowaniu powinna podlegać jedynie ta część, z którą prawo do odliczenia jest związane. Tylko w taki sposób zapewni się realizację zasady powszechności opodatkowania i neutralności podatku dla podatnika.

@RY1@i02/2013/083/i02.2013.083.07100050f.814.jpg@RY2@

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl