Jak schronisko dla zwierząt powinno rozliczać podatki

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z poźn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Podatnikami natomiast są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności (art. 15 ust. 1 ustawy o VAT). Działalność gospodarcza, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników. O ile zatem OPP prowadzi działalność gos`podarczą w rozumieniu ustawy o VAT, tj. zachowuje się jak producent, usługodawca lub handlowiec, to po przekroczeniu 150 tys. zł będzie zobowiązana do zarejestrowania się jako podatnik VAT i rozliczania podatku. Art. 113 ust. 1 ustawy o VAT zwalnia bowiem od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150 tys. zł. Zwolnienie to traci jednak moc, począwszy od czynności, która spowodowała przekroczenie tej kwoty (art. 113 ust. 5 ustawy o VAT). Z powyższych przepisów wynika, że dla celów ustalenia limitu zwolnienia nie bierzemy pod uwagę uzyskanych przez podatnika przychodów (w rozumieniu podatku dochodowego), lecz wartość świadczonych usług lub dokonanych dostaw.

@RY1@i02/2014/032/i02.2014.032.071001200.803.jpg@RY2@

Wojciech Safian konsultant podatkowy w Instytucie Studiów Podatkowych

Stowarzyszenie mające status organizacji pożytku publicznego, którego celem statutowym jest opieka nad bezdomnymi zwierzętami, wykonujące działalność gospodarczą, jest podatnikiem VAT. Nie oznacza to jednak, że wszelkie czynności wykonywane przez takie stowarzyszenie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem. Opodatkowaniu nim podlega bowiem m.in. odpłatne świadczenie usług. Istotne jest zatem, czy świadczone usługi są odpłatne. Jeżeli stowarzyszenie, którego celem statutowym jest opieka nad bezdomnymi zwierzętami, zawiera umowę cywilnoprawną z gminą na odpłatne świadczenie usług w zakresie wyłapywania bezdomnych zwierząt na terenie gminy oraz prowadzenia schroniska - wówczas te usługi podlegają opodatkowaniu VAT. Stowarzyszeniu przysługuje przy tym prawo do zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z nim zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży (w tym świadczonych usług) nie przekroczyła w poprzednim i bieżącym roku podatkowym kwoty 150 tys. zł. W przypadku gdy wartość sprzedaży przekroczy ustawowy próg, wówczas stowarzyszenie traci prawo do zwolnienia podmiotowego i powinno opodatkować świadczone usługi od nadwyżki sprzedaży ponad kwotę 150 tys. zł. Jeżeli nie było zarejestrowane jako podatnik VAT czynny - powinno również przed początkiem miesiąca, w którym utraci prawo do tego zwolnienia, złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne. Stowarzyszenie może również zrezygnować z tego zwolnienia. W przypadku utraty lub rezygnacji z niego należy ustalić właściwą stawkę podatku dla świadczonych usług.

Ustawa o VAT przewiduje podstawową stawkę podatku w wysokości 23 proc., stawkę 8 proc. dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do tej ustawy oraz - dla towarów wymienionych w załączniku nr 10 do ustawy - stawkę 5 proc. W pozycji 173 załącznika nr 3 mieszczą się "Usługi weterynaryjne" (PKWiU 75). Z wyjaśnień do PKWiU wynika, że grupowanie 75.00.11.0 "Usługi weterynaryjne dla zwierząt domowych" nie obejmuje usług związanych z działalnością schronisk dla zwierząt domowych. Usługi związane z opieką nad zwierzętami domowymi wyodrębniono z kolei pod nr. 96.09.11.0 PKWiU. W zakres tego grupowania wchodzą m.in. usługi związane z wyżywieniem i opieką nad zwierzętami domowymi, usługi schronisk oraz usługi związane z wyłapywaniem bezpańskich zwierząt. Załączniki, na podstawie których stosuje się obniżoną stawkę podatku od towarów i usług, nie odwołują się natomiast do PKWiU 96.09.11.0. Oznacza to, że dla usług objętych tym grupowaniem zastosowanie znajduje stawka w wysokości 23 proc. Przy tym, biorąc pod uwagę orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE (m.in. wyrok z 25 lutego 1999 r. w sprawie AC-349/96 Card Protection Plan), opieka weterynaryjna nie stanowi w omawianym przypadku usługi odrębnej, lecz element szerszej usługi, jaką jest opieka nad zwierzętami i prowadzenie schroniska. W związku z tym wiodącą rolę należy przypisać usłudze polegającej na prowadzeniu schroniska dla bezdomnych zwierząt domowych i zastosować stawkę właściwą dla tej usługi. Oznacza to, że usługi polegające na prowadzeniu schroniska dla bezdomnych zwierząt domowych, w których skład wchodzi m.in.: opieka weterynaryjna, kastracja, sterylizacja, zapewnienie jedzenia i leczenia zwierzętom - należy opodatkować według stawki w wysokości 23 proc.

Odrębnym przypadkiem w zakresie opodatkowania jest sytuacja, w której stowarzyszenie wyłapuje bezdomne zwierzęta na terenie gminy oraz prowadzi schronisko, lecz nie otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenia od gminy, a jedynie dotację. W takim przypadku nie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług, a otrzymana dotacja nie zwiększa podstawy opodatkowania. Schronisko nie jest wówczas podatnikiem VAT z tytułu wyłapywania bezdomnych zwierząt oraz prowadzenia schroniska.

Podstawa prawna

Art. 113 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).

EKSPERT RADZI

W jaki sposób wykazać przychody

@RY1@i02/2014/032/i02.2014.032.071001200.804.jpg@RY2@

Emil Kaczyński ekspert podatkowy w KPMG w Polsce

Stowarzyszenia są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych, które zgodnie z zasadami ogólnymi w celu ustalenia dochodu pomniejszają przychody statutowe o koszty poniesione w celu ich uzyskania. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 3 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 234, poz. 1536 z późn. zm.) organizacja pożytku publicznego nadwyżkę przychodów nad kosztami przeznacza na cele statutowe. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 74, poz. 397 z późn. zm.) przewiduje, pod pewnymi warunkami, zwolnienia podmiotowe dla dochodów stowarzyszenia.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT zwolnione od podatku są dochody podatników (z zastrzeżeniami), których celem statutowym jest m.in. działalność w zakresie dobroczynności - w części przeznaczonej na te cele. W ustawie przewidziano również inne zwolnienie, zawarte w art. 17 ust. 1 pkt 6c ustawy o CIT. Zgodnie z nim zwolnione z podatku są dochody OPP, o których mowa w przepisach o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, w części przeznaczonej na działalność statutową, z wyłączeniem działalności gospodarczej. Ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie w art. 4 wymienia cele, jakimi zajmują się OPP, a jednym z nich jest działalność charytatywna.

Organizacje pożytku publicznego powinny pamiętać, że wynikające z przepisów podatkowych cele podlegające zwolnieniu powinny być zawarte w statucie organizacji i wynikać z niego wprost. Stanowisko to potwierdził dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z 30 kwietnia 2013 r. (nr ITPB3/423-87/13/PS). Wskazał w niej, że nie można pominąć, iż ustawodawca posłużył się pojęciem "działalności statutowej", a nie "działalności określonej w statucie". Oznacza to, że zwolnienie to nie ma zastosowania do dochodów przeznaczonych na działalność, która jest określona w statucie organizacji pożytku publicznego, lecz nie może być uznana za działalność statutową w rozumieniu przepisów ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Jak podkreślono w przywołanej interpretacji, warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest przeznaczenie i wydatkowanie osiągniętego dochodu na działalność statutową. Oznacza to, że o możliwości zastosowania zwolnienia od podatku osiągniętego przez organizację dochodu decyduje co do zasady cel, na jaki przeznaczone zostaną te środki. Jednak, jak podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z 18 lipca 2012 r. (sygn. akt I SA/Bd 335/12), w literaturze przedmiotu podkreśla się, że art. 17 ust. 1 pkt 6c ustawy o CIT pozwala na zwolnienie od podatku dochodu przeznaczonego na wydatki pośrednio związane z ogólnie pojmowaną działalnością organizacji pożytku publicznego. Jest to uzasadnione - podkreślał sąd - ponieważ zwolnienie dotyczy podatników mających nadany przez sąd szczególny status podmiotu zajmującego się wyłącznie zadaniami ze sfery pożytku publicznego.

W analizowanej sytuacji Towarzystwo Opieki nad Zwierzętami w Polsce, przeznaczając dochody na cel statutowy, jakim jest opieka nad bezdomnymi zwierzętami, będzie mogło skorzystać ze zwolnienia zawartego w ustawie o CIT.

Oprac. Łukasz Zalewski