Wzajemne rozliczenia finansowe są bez VAT

Współdziałanie w celu realizacji przedsięwzięcia nie jest wzajemnym świadczeniem usług. Dlatego współpracujące ze sobą firmy nie muszą wystawiać faktur i płacić podatku od wzajemnych rozliczeń.

Wynika to z dwóch najnowszych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tym samym sąd kasacyjny potwierdził swoje stanowisko w sprawie rozliczeń między konsorcjantami.

Wyroki dotyczyły dwóch różnych konsorcjów, w których konsorcjanci podpisali umowy o wzajemnej współpracy w celu realizacji wspólnych przedsięwzięć. Pierwsi zamierzali zorganizować koncert artystyczny na stadionie i w tym celu ustanowili wspólny budżet, do którego wpłacali pieniądze. Drudzy szkolili specjalistów ochrony przeciwpożarowej za pomocą platformy e-learningowej, a zyski z tej działalności dzielili między siebie proporcjonalnie do wniesionego wkładu.

W obu konsorcjach, oprócz czytelnego podziału kosztów i zysków, istniał także jasny podział obowiązków. Konsorcjanci uważali, że współdziałanie w celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia nie oznacza wzajemnego świadczenia usług. Dlatego chcieli się rozliczać przy pomocy not księgowych, a nie faktur VAT.

W obu sprawach dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu uznał jednak, że rozliczenia pomiędzy konsorcjantami są wynikiem wzajemnego świadczenia usług i w związku z tym powinny być opodatkowane.

Spółki nie chciały się z tym zgodzić. Twierdziły, że nie można utożsamiać umowy o współpracy ze wzajemnym świadczeniem usług. W przeciwnym razie - jak podnosił pełnomocnik jednego z konsorcjów - stanowisko dyrektora izby oznaczałoby, że w praktyce gospodarczej wszystko podlega VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przyznał rację konsorcjom. Orzekł, że współpraca mająca na celu realizację wspólnego przedsięwzięcia nie jest opodatkowana VAT, bo w ramach konsorcjum nie dochodzi do wzajemnego świadczenia usługi. Są one wprawdzie świadczone, ale wyłącznie na rzecz odbiorców - widowni na koncercie bądź kursantów platformy e-learningowej.

Tego samego zdania był Naczelny Sąd Administracyjny. Uznał, że konsorcjanci powinni się rozliczać przy pomocy not księgowych, a nie faktur VAT. Te bowiem dokumentują wyłącznie świadczenie usług podlegających opodatkowaniu.

NSA powołał się na orzecznictwo TSUE (sygn. akt C-498/99, C-16/93, C-89/81; C-154/80), zgodnie z którym do świadczenia usług dochodzi wyłącznie wtedy, gdy łącznie jest spełnionych pięć warunków. Jest to związek prawny pomiędzy podmiotami, wypłata wynagrodzenia, korzyść po stronie usługodawcy, bezpośredni związek między odpłatnością i usługą oraz możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości świadczenia - wyliczył NSA.

W tej sprawie - uznał - warunki te nie zostały spełnione. Wskazał, że najlepiej świadczy o tym jasny podział obowiązków: jeden z konsorcjantów platformy e-learningowej zapewniał wykładowców, drugi dbał o stronę internetową, a trzeci zajmował się promocją i księgowością. Te działania podjęli w celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia, dlatego jest to współpraca, a nie wzajemna usługa. Sąd przypomniał, że w tej sprawie istnieje już utrwalona linia orzecznicza.

Patrycja Dudek

patrycja.dudek@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyroki NSA z 10 października 2014 r. sygn. akt I FSK 1493/13; I FSK 1418/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia