Ochrona ptaków to nie działalność biznesowa

Nadleśnictwa, które chciały odliczać podatek naliczony w związku z realizacją projektu ochrony orlika krzykliwego, przegrały w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Związek między ponoszonymi kosztami a czynnościami opodatkowanymi musi być dostrzegalny i bezsporny - orzekł sąd.

W sumie zapadło kilka wyroków, lecz rozpatrywane przez sąd sprawy były identyczne. Nadleśnictwa chciały odliczać podatek naliczony w związku z realizacją projektu ochrony orlika krzykliwego. Głównym celem ma być polepszenie stanu oraz zasięgu lęgowej populacji orlika. Ma być on osiągnięty m.in. poprzez tworzenie nowych żerowisk dla ptaków czy podniesienie świadomości ekologicznej wśród lokalnych społeczności.

Nadleśnictwa prowadzą sprzedaż drewna i z tego powodu każde z nich jest zarejestrowane jako podatnik czynny VAT. Spytały więc izbę skarbową, czy przysługuje im prawo odliczenia VAT od wydatków związanych z realizacją projektu ochrony orlika.

Argumentowały, że dzięki zrównoważonej i odpowiedzialnej gospodarce leśnej (do której można zaliczyć m.in. ochronę orlika) mogą uzyskać międzynarodowe certyfikaty zarządzania lasami, a to pośrednio wpływa na wzrost przychodów ze sprzedaży drewna. Zapotrzebowanie na drewno certyfikowane stale rośnie i posiadanie certyfikatów zwiększa dostęp do rynku - tłumaczyły.

Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy nie podzielił ich argumentacji. Stwierdził, że realizacja projektu to działalność statutowa, niemająca związku z czynnościami opodatkowanymi. Trudno uznać, że związane z projektem zadania, takie jak przygotowanie broszur i folderów informacyjnych albo budowanie ścieżek edukacyjnych, mają choćby pośredni związek z wzrostem przychodów ze sprzedaży drewna - stwierdził dyrektor bydgoskiej izby.

Podobnego zdania był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku. Przypomniał, że aby można było odliczać VAT, muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: odliczający musi być podatnikiem czynnym VAT oraz musi istnieć związek zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. Jakkolwiek nie można wykluczyć związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy wydatkami na program ochrony orlika a wzrostem opodatkowanej sprzedaży drewna, to jednak związek ten nie jest dostrzegalny i bezsporny - uznał WSA.

W pełni zgodził się z nim NSA. Orzekł, że nie może być mowy o bezpośrednim związku programu ochrony orlika ze sprzedażą drewna. Wydatków tych nie można również uznać za pośrednio związane ze sprzedażą opodatkowaną. W ustnym uzasadnieniu jednego z wyroków sędzia Janusz Zubrzycki zwrócił uwagę na znaczenie, jakie ma dla sprawy finansowanie projektu ochrony bielika ze środków instrumentu finansowego Unii Europejskiej LIFE+ oraz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

Ważne

Wydatki na działalność statutową, niemającą związku z czynnościami opodatkowanymi, nie uprawniają do odliczenia podatku naliczonego. Nawet jeżeli mogą one przyczynić się do wzrostu sprzedaży opodatkowanej, to związek ten musiałby być dostrzegalny i bezsporny

Krzysztof Antosik

krzysztof.antosik@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyroki z 29 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 1029/13, I FSK 1167/13. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia