Nie będzie przelotu bez dojazdu do lotniska

Sprawa dotyczyła jednego z czołowych polskich producentów farb i lakierów. Spółka była współwłaścicielem samolotu pasażerskiego i wykorzystywała go na potrzeby swojej działalności. Latała nim m.in. kadra zarządcza, często poza granice Unii Europejskiej.

Podróże wiązały się z niemałymi kosztami, m.in. opłatami za obsługę naziemną, w tym transport i przewóz załogi pomiędzy terminalami, a także z lotniska do hotelów.

Spółka uważała, że wszystkie te czynności powinny być traktowane jako usługi kompleksowe, a ponieważ świadczyły je podmioty spoza UE, to - w ocenie spółki - należało je rozliczać jako import usług zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o VAT. W takiej sytuacji to nie usługodawca rozliczałby podatek, tylko spółka jako usługobiorca.

Dyrektor izby skarbowej uznał jednak, że tylko część opłacanych przez nią czynności wchodzi w skład kompleksowego świadczenia. W jego ocenie były to usługi: nawigacyjne (trasowe i terminalowe), lotniskowe, obsługi naziemnej (np. przewóz bagażu) i pasażerów, a także hangarowanie i parkowanie samolotu. Tylko te są związane z obsługą lotu - stwierdził organ. Uznał więc, że tylko te powinny być rozliczane przez spółkę jako import usług.

Inaczej potraktował natomiast zorganizowanie transportu i noclegu dla załogi, a także przewiezienie ich z lotniska do hotelu. Zwrócił uwagę na to, że są to usługi wykonywane przed lub po obsłudze lotów i poza portem lotniczym. Powinny być one zatem traktowane jako odrębne, samodzielne czynności - stwierdził.

Spółka się z tym nie zgadzała. Argumentowała, że usługa noclegowa i transportowa dla załogi są uzależnione od wykonania usługi głównej, czyli przelotu samolotem. Gdyby nie było lotu, to nie byłoby też żadnego ekonomicznego uzasadnienia dla wynajęcia hotelu i opłacenia transportu - przekonywała.

WSA w Rzeszowie przychylił się do argumentacji organu. Stwierdził, że zorganizowanie noclegu i przewóz załogi to samodzielne czynności które nie są bezpośrednio związane z obsługą lotów. Dodał, że oprócz ścisłego powiązania konkretnych czynności, konieczne jest również, aby wszystkie z nich wykonywał jeden podmiot. W tym wypadku tak nie było, ponieważ usługi na rzecz spółki świadczyło wielu różnych kontrahentów - wskazał.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ten wyrok, chociaż zgodził się z fiskusem, że nie wszystkie wymienione przez spółkę czynności stanowią jedno, nierozłączne świadczenie. Potwierdził, że do usługi kompleksowej związanej z wykonywaniem lotu nie można zaliczyć szkolenia pilotów ani aktualizacji programów służących do przeprowadzenia lotu.

Uznał jednak, że organ niesłusznie powołał się na art. 28f ust. 1 ustawy o VAT, który stanowi o transporcie pasażerów. - Oczywiście załoga może być pasażerami usługi transportowej, ale przewóz załogi na terenie lotniska, między terminalami, jest elementem obsługi naziemnej - wyjaśniła sędzia Bożena Dziełak. Wskazała, że w takim układzie należałoby uznać taką usługę za element świadczenia kompleksowego.

Sędzia podkreśliła, że z samego literalnego brzmienia art. 28f ust. 1 ustawy o VAT wynika, iż reguluje on całkiem inną sytuację.

NSA uznał też, że dyrektor izby błędnie zrównał usługi zakwaterowania i zorganizowania noclegu (czyli wyszukania i zarezerwowania konkretnego hotelu). Są to dwa różne świadczenia - stwierdził i nakazał sądowi I instancji ponownie rozpatrzyć sprawę.

Jakub Pawłowski

jakub.pawlowski@infor.pl

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 29 grudnia 2016 r., sygn. akt I FSK 707/15.