Dlaczego spadają dochody z podatku akcyzowego
Po odobnie jak w latach ubiegłych tak i obecnie okres czerwca i lipca to czas, w którym przedmiotem prac sejmowej komisji finansów publicznych jest ocena realizacji ustawy budżetowej za poprzedni rok. Warto zatem przyjrzeć się rządowemu dokumentowi pt. „Sprawozdanie z wykonania budżetu państwa za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2024 r. Omówienie”.
Prezentuje on szczegółowe omówienie dochodów oraz wydatków budżetowych, w tym wykonanie planów finansowych agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej oraz innych państwowych osób prawnych, a także informacje na temat finansowania potrzeb pożyczkowych budżetu państwa oraz państwowego długu publicznego, poręczeń i gwarancji Skarbu Państwa. Choć wspomniany wyżej, liczący grubo ponad czterysta stron treści – w tym tekstu, danych liczbowych i statystycznych, zestawień tabelarycznych, wykresów lub infografik, dotyczących niemal każdej sfery działalności państwa oraz dostarcza szeregu interesujących informacji na temat jego kondycji (niestety, często bardzo pesymistycznych, przykładowo: nieobsadzone kilka tysięcy etatów w policji, przekraczający kwotę 211 mld zł deficyt budżetowy, wyraźnie niższy od prognoz poziom inwestycji) – materiał jest obszerny, skoncentruję się na jednym konkretnym zagadnieniu, jakim jest wpływ podatkowy z tytułu podatku akcyzowego.
Sytuacja, w której dochody państwa z roku na rok zmniejszają się, jest przynajmniej niepokojąca, zwłaszcza w kontekście zwiększających się potrzeb finansowych systemu ochrony zdrowia, rosnącego deficytu oraz aktualnego poziomu długu publicznego.
Przede wszystkim trzeba odnotować generalną tendencję spadku dochodów z podatku akcyzowego w relacji do PKB na przestrzeni ostatniej dekady: z poziomu 3,5 proc. w 2016 r. do poziomu 2,5 proc. w 2023 r., który utrzymał się w 2024 r. O ile jednak w przypadku takich wyrobów, jak: paliwo silnikowe, gaz do napędu silników spalinowych, preparaty smarowe, paliwa opałowe, wyroby węglowe, energia elektryczna, a także wyroby tytoniowe oraz alkohol etylowy – dochody budżetowe w 2024 r. były wyższe od uzyskanych w 2023 r., o tyle negatywnie na tym tle wypada poziom dochodów z akcyzy od piwa, gdzie odnotowano regres względem poprzedniego roku kalendarzowego. Sytuacja ta pozwala sformułować wniosek, że w świetle oficjalnego dokumentu rządowego piwo okazuje się być jedyną używką, której udział we wpływach z akcyzy spada. W tym kontekście przypomnijmy zatem kilka faktów.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.