Organy podatkowe nadal mogą stosować starą ustawę o VAT

TEZA

Zobowiązanie podatkowe powstałe z mocy prawa w czasie obowiązywania ustawy o VAT z 1993 roku zachowuje ważność także po wygaśnięciu tego aktu prawnego. Dotyczy to jednak wyłącznie zdarzeń prawnych zaistniałych w dacie jej wcześniejszego obowiązywania.

STAN FAKTYCZNY

Organy celne zakwestionowały zgłoszenie celne uzupełniające SAD z listopada 2002 r. w części dotyczącej stawki celnej. W konsekwencji określiły spółce z ograniczoną odpowiedzialnością i spółce cywilnej spedycja międzynarodowa uzupełniającą kwotę długu celnego.

Organ II instancji uchylił decyzję w części dotyczącej wezwania do zapłaty odsetek wyrównawczych i umorzył w tym zakresie postępowanie. Jednak w pozostałej części utrzymał ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę spółek.

Potem została wydana decyzja dotycząca VAT od importu towarów objętego zakwestionowanym zgłoszeniem celnym. Zdaniem organów, ponieważ nowa ustawa o VAT z 2004 roku nie zawiera regulacji przejściowych, to zastosowanie znajdują przepisy ustawy obowiązującej w dacie powstania zobowiązania. Organy celne mają więc uprawnienie do określenia wysokości zobowiązania w VAT od importu co do zgłoszeń celnych złożonych w momencie obowiązywania starej ustawy o VAT.

Z UZASADNIENIA

Ostatecznie sprawa trafiała na wokandę sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględnił skargę. Jednak uchylił ją tylko w części określającej wysokość zobowiązania podatkowego dla wspólników spółki cywilnej. Zauważył, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie wniosła skargi. Co do meritum sprawy sąd nie podzielił jednak stanowiska skarżących.

Sąd stwierdził, że podatek od towarów i usług określony przepisami ustawy o VAT z 2004 roku stanowi kontynuację VAT wprowadzonego do polskiego systemu podatkowego ustawą z 8 stycznia 1993 r. W ocenie WSA co prawda w dacie przyjęcia zgłoszenia celnego organy celne występowały w roli płatnika podatków, a decyzje określające wysokość VAT wydawały urzędy i izby skarbowe, ale 1 września 2003 r. uzyskały uprawnienia decyzyjne w zakresie VAT. Od tego dnia organy celne przejęły wszystkie sprawy dotyczące VAT od towarów przywożonych z zagranicy (także sprawy wszczęte i niezakończone). Uzyskały też kompetencje do wszczynania postępowań, także dotyczących zdarzeń zaistniałych przed 1 września 2003 r. Ustawodawca nie wypowiedział się w przepisach przejściowych i końcowych ustawy o VAT z 2004 roku na temat skutków wejścia w życie nowej ustawy dla stanów prawnych zaistniałych pod rządami poprzedniej ustawy, w odniesieniu do zobowiązania podatkowego w imporcie. Zdaniem sądu, skoro nowa ustawa o VAT nie zawiera regulacji przejściowych, skutkujących koniecznością stosowania jej przepisów do zobowiązań powstałych przed dniem jej wejścia w życie, to zastosowanie mają przepisy ustawy z 1993 roku obowiązującej w dacie powstania zobowiązania. Przyjęcie takiego stanowiska pozwala pozostać w zgodzie z fundamentalną zasadą niedziałania prawa wstecz.

Opracowała Aleksandra Tarka