Po spełnieniu kilku warunków import towarów można rozliczyć w deklaracji

Wprowadzenie możliwości bezgotówkowego rozliczania VAT z tytułu importu towarów jest jedną z najważniejszych zmian wynikających z ostatniej nowelizacji ustawy o VAT, która weszła w życie 1 grudnia 2008 r. Zdaniem ekspertów Ernst & Young rozliczanie importowego VAT w deklaracji poprawi przepływy finansowe u tych podmiotów, które importują surowce i wyroby gotowe (w szczególności przeznaczone do dalszej odsprzedaży z 0-proc. VAT poza granice kraju). Oczywiście nowe zasady rozliczania podatku z tytułu importu towarów nie są obowiązkowe. Nadal możliwe jest bowiem uiszczanie VAT na podstawie dokumentu SAD, a następnie jego odliczenie w deklaracji VAT.

Rozliczanie VAT importowego jako rozwiązanie fakultatywne jest obwarowane określonymi warunkami. Jak wskazuje - Joanna Pęczek-Czerwińska, starszy konsultant z Grupy Akcyzowo-Celnej Ernst & Young, aby bezgotówkowo rozliczać importowy VAT, konieczne jest dopuszczenie towaru do wolnego obrotu w ramach uproszczonej procedury celnej. Jednocześnie tylko dwie z trzech uproszczonych procedur celnych uprawniają do rozliczania VAT w deklaracji. Możliwe to jest przy stosowaniu uproszczonego zgłoszenia celnego oraz lokalnej odprawy celnej w miejscu uznanym stosownie do art. 76 ust. 1 lit. b) lub c) Wspólnotowego Kodeksu Celnego (brak jest możliwości rozliczania podatku VAT w deklaracji w przypadku składania zgłoszenia niekompletnego).

- Korzystanie z bezgotówkowego rozliczania importowego VAT nie wymaga jednak posiadania przez importera pozwolenia na stosowanie jednej z dwóch wymienionych procedur uproszczonych - zaznacza Joanna Pęczek-Czerwińska.

Dodaje, że przepisy zmieniające ustawę o VAT wskazują bowiem, że towary mają być dopuszczone do obrotu z zastosowaniem procedury uproszczonej, natomiast importer może działać poprzez przedstawiciela pośredniego, który będzie posiadał pozwolenie organów celnych na stosowanie jednej z dwóch procedur uproszczonych. W takim przypadku podmiot działający w imieniu własnym (np. agencja celna lub spółka z grupy odpowiedzialna za obsługę celną) będzie dokonywał uproszczonej odprawy celnej na rzecz importera, który będzie uprawniony do późniejszego rozliczenia VAT w deklaracji.

Jak podkreślają eksperci Ernst & Young, przepisy ustawy wprowadzają dodatkowe warunki formalne. I tak przed rozpoczęciem rozliczania VAT w deklaracji importer jest zobowiązany do pisemnego zawiadomienia o tym fakcie zarówno właściwego naczelnika urzędu celnego, jak i naczelnika urzędu skarbowego (w tym przypadku wystąpiły istotne wątpliwości, jak należy traktować tego rodzaju zawiadomienie złożone przed wejściem w życie nowelizacji ustawy). Należy pamiętać, że przepisy o VAT nie wskazują jakiegokolwiek formularza, co więcej nie wymagają one również żadnej zgody czy zatwierdzenia ze strony organów celnych czy podatkowych.

Jak zaznacza Szymon Parulski, szef Grupy Akcyzowo-Celnej Ernst & Young, kolejnym warunkiem stosowania uproszczonych zasad rozliczania importowego VAT jest przedstawienie naczelnikowi urzędu celnego zabezpieczenia w wysokości równej kwocie podatku, który ma być rozliczony w deklaracji VAT. Zabezpieczenie to będzie przedstawiane w trybie stosowanym przy zabezpieczeniu należności celnych.

- W przypadku uproszczonego rozliczania VAT możliwe będzie, aby zabezpieczenie było składane przez przedstawiciela pośredniego posiadającego pozwolenie na stosowanie jednej z dwóch procedur uproszczonych - podkreśla Szymon Parulski.

Wskazuje, że przedstawione zabezpieczenie będzie zwalniane po upływie okresu rozliczeniowego, za który składana jest deklaracja VAT. Warunkiem zwolnienia zabezpieczenia będzie przedstawienie naczelnikowi urzędu celnego dokumentów potwierdzających złożenie deklaracji podatkowej, w której wykazana została kwota podatku VAT z tytułu importu.

Jako rezultat spełnienia wskazanych warunków importer będzie wykazywał VAT w zgłoszeniu celnym, jednak nie będzie on zobowiązany do zapłaty tego podatku. Rozliczenie VAT nastąpi bowiem na analogicznych zasadach jak w przypadku podatku z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów tj. w tej samej deklaracji VAT zostanie wykazana kwota podatku należnego i naliczonego. Zgodnie z opinią ekspertów z Ernst & Young bezgotówkowy sposób rozliczania podatku nie będzie uzależniony od posiadania przed końcem okresu rozliczeniowego oryginału karty 8 dokumentu SAD. Przepisy dotyczące odliczenia VAT wskazują, że w przypadku stosowania uproszczonego rozliczania VAT odliczenie podatku będzie następowało w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów.

Eksperci Ernst & Young wskazują, że nowe przepisy o VAT wprowadzają również szczególny tryb rozliczania importowego VAT w sytuacji stosowania przez przedsiębiorców jednolitego pozwolenia na stosowanie procedur uproszczonych. Szczególny sposób rozliczania importowego VAT obowiązuje od 1 stycznia 2009 r. Od tego momentu obowiązują bowiem stosowne przepisy celne pozwalające na uzyskanie wspomnianego jednolitego pozwolenia celnego. Podmiot, który zgodnie z nowymi przepisami celnymi uzyska takie pozwolenie, będzie mógł dokonywać scentralizowanej odprawy celnej. Polega ona na tym, że podmiot z siedzibą w jednym państwie członkowskim UE jest uprawniony do składania zgłoszeń celnych we własnym urzędzie celnym, pomimo że importowane towary są przedstawiane organom celnym w innych państwach członkowskich. Przykładowo towar znajdujący się w Szczecinie zostanie przedstawiony urzędowi celnemu do odprawy celnej w Szczecinie, natomiast należności celne zostaną rozliczone w urzędzie celnym właściwym ze względu na siedzibę importera w Czechach. Jednak, ze względu na terytorialny charakter i brak odpowiednich zmian w dyrektywie VAT, podatek w dalszym ciągu będzie musiał zostać zapłacony w państwie, gdzie towary znajdują się fizycznie w momencie dopuszczenia do obrotu, czyli w tym przypadku w Polsce. W związku z tym importer będzie zobowiązany do składania naczelnikowi urzędu celnego tzw. deklaracji importowej do 16 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał dług celny.

- Wzór tego dokumentu oraz miejsce i sposób jego składania zostały określone przez ministra finansów. Jakkolwiek i w tym przypadku możliwe będzie składanie zbiorczej deklaracji importowej, pod warunkiem że towary będą przedstawiane do kontroli tylko w jednym urzędzie celnym - zaznacza Joanna Pęczek-Czerwińska.

Pomimo wskazanych warunków formalnych związanych z rozpoczęciem rozliczania VAT importowego w deklaracji VAT wykorzystanie tych ułatwień istotnie poprawia przepływy finansowe u podmiotów importujących towary spoza UE.