Grupa osób może nie płacić VAT

Europejski Trybunał Sprawiedliwości wydał wyrok w sprawie Stichting Centraal Begeleidingsorgaan voor de Intercollegiale Toetsing.

Stichting jest grupą szpitali, zakładów i organizacji opieki zdrowotnej. Stichting świadczy odpłatnie na rzecz swych członków, w ramach wykonywania działalności zwolnionej lub w zakresie której nie jest podatnikiem, usługi dotyczące ochrony zdrowia, w szczególności usługi w zakresie norm jakości i wspierania polityki jakości w sektorze ochrony zdrowia. Część usług świadczonych przez Stichting związanym z nią szpitalom jest finansowana na podstawie ustawy w zakresie opłat za świadczenia zdrowotne. Usługi te są zwolnione z VAT. Stichting świadczy też na rzecz pewnych członków, to jest szpitali i innych instytucji i osób, usługi, za które otrzymuje odrębne wynagrodzenie, przy czym odbiorcy tych usług otrzymują odrębne faktury.

W odniesieniu do tych ostatnich świadczeń w stosunku do Stichting wydano decyzję korygującą VAT, którą inspektor, do którego skierowano odwołanie, postanowił utrzymać w mocy, uznając, że świadczenia te nie były zwolnione z VAT.

Stichting wniosło skargę kasacyjną do Hoge Raad der Nederlanden, która wskazała, że bezsporne jest, iż świadczenie usług rozpatrywanych w postępowaniu przed sądem krajowym jest bezpośrednio niezbędne do wykonywania działalności zwolnionej członków tej grupy i że nie doszło do zniekształcenia konkurencji. Sąd krajowy rozpatrujący sprawę zwrócił się do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości o pomoc w rozwiązaniu sporu.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości przypomniał, że wykładni art. 13 A ust. 1 lit. f) VI Dyrektywy należy dokonywać w ten sposób, że z zastrzeżeniem spełnienia pozostałych przesłanek wskazanych w tym przepisie świadczenie usług na rzecz ich członków przez niezależne grupy korzysta ze zwolnienia przewidzianego w tym przepisie, nawet jeśli usługi te są świadczone na rzecz jednego lub kilku z rzeczonych członków.

Trybunał podkreślił, że gdy świadczenia następują na rzecz jednego lub kilku członków niezależnej grupy, koszt tych świadczeń pozostaje wspólnym wydatkiem tej grupy, która została powołana w tym celu, przy czym metody rachunkowości analitycznej pozwalają na identyfikację części wydatków związanych z każdą usługą uwzględnioną indywidualnie. Świadczenia te mieszczą się w celach, do których rzeczone niezależne grupy zostały powołane i są zatem oferowane zgodnie z tymi celami.

Ograniczenie zakresu stosowania przepisu nie znajduje potwierdzenia w celu tego przepisu, którym jest ustanowienie zwolnienia z VAT celem uniknięcia, by osoba oferująca pewne usługi musiała ponosić ten podatek, w sytuacji gdy podjęła współpracę z innymi podmiotami zawodowymi w ramach wspólnej struktury podejmującej działania niezbędne do wykonania rzeczonych usług.

OPINIA

Marek Wojda, doradca podatkowy współpracujący z Baker & Mckenzie

Wyrok w sprawie C 407/07 Stichting dotyczy zakresu zwolnienia z VAT usług świadczonych przez niezależne grupy osób prowadzących działalność zwolnioną albo niepodlegającą VAT (np. stowarzyszenie szpitali), bezpośrednio koniecznych do wykonywania przez członków grupy takiej działalności, w zamian za całkowity zwrot kosztów przypadających na poszczególnych członków (art. 13(A)(1)(f) uprzednio obowiązującej VI Dyrektywy). Warunkiem zastosowania zwolnienia jest, aby nie prowadziło ono do naruszenia warunków konkurencji. ETS potwierdził w komentowanym wyroku, że ma ono zastosowanie również, jeśli usługi są świadczone przez niezależną grupę osób tylko na rzecz jednego lub kilku członków. Nie jest więc konieczne, aby usługi te były świadczone na rzecz wszystkich członków takiej grupy. Zwolnienie to, obecnie wynikające z art. 132 ust. 1 pkt f Dyrektywy 2006/112/WE, nie jest implementowane w przepisach o VAT. Możliwe wydaje się jednak stosowanie tego zwolnienia bezpośrednio na podstawie przepisu dyrektywy, o ile są spełnione zawarte w tym przepisie przesłanki.