Podatnik musi weryfikować wiarygodność kontrahenta

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną podatnika, który odliczył VAT z faktur wystawionych przez nieistniejącą firmę.

Sąd potwierdził, że nie ma podstaw do obniżenia podatku należnego, zwrotu różnicy podatku ani zwrotu podatku naliczonego, gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do ich wystawienia.

Do odliczenia VAT muszą zostać spełnione przesłanki dotyczące zarówno przedmiotowego, jak i podmiotowego aspektu danej czynności. Brak strony podmiotowej, tj. wystawienie faktury przez nieistniejącą firmę, pozbawia prawa do odliczenia.

- Skarżący ma rację, że przepisy ustawy o VAT nie nakładają na podatnika obowiązku sprawdzania kontrahenta - wyjaśnił sędzia Jan Zając.

Jednak to podatnik ponosi ryzyko, jeżeli z tego uprawnienia nie skorzysta. NSA zgodził się, że istnieją sytuacje, gdy podatnik, który zetknął się z oszustwem, nie straci prawa do odliczenia VAT. Jednak nie dotyczy to sytuacji, gdy wiedział lub z łatwością mógł się dowiedzieć, że ma do czynienia z fikcyjnym obrotem gospodarczym.

W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia z faktur dokumentujących zakup złomu, bo zostały wystawione przez nieistniejącą firmę. W ich ocenie regulacja zakładająca pozbawienie prawa do odliczenia z takich faktur równoważy uprawnienie podatnika do weryfikacji kontrahenta. Zdaniem fiskusa podatnik nie skorzystał z tego prawa, a więc nie zachował należytej staranności przy weryfikacji wiarygodności kontrahenta.

Wyrok jest prawomocny.

Sygn. akt I FSK 1258/09

Aleksandra Tarka

aleksandra.tarka@infor.pl