150 tys. podatników od maja 2011 r. kupi i będzie stosować kasy fiskalne

Zgodnie z art. 111 ust. 8 ustawy o podatku od towarów i usług minister finansów, w drodze rozporządzenia, mając na uwadze interes publiczny, w szczególności sytuację budżetu państwa, może zwolnić na czas określony niektóre grupy podatników oraz niektóre czynności z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących. Przy wydawaniu rozporządzenia minister finansów uwzględnia:

● wielkość i proporcje sprzedaży zwolnionej od podatku w danej grupie podatników;

● stosowane przez podatników zasady dokumentowania obrotu;

● możliwości techniczno-organizacyjne prowadzenia przez podatników ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących;

● konieczność zapewnienia realizacji obowiązku ewidencji obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas, przy uwzględnieniu korzyści wynikających z ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących oraz faktu zwrotu podatnikom przez budżet państwa części wydatków na zakup tych kas;

● konieczność zapewnienia prawidłowości rozliczania podatku, w tym właściwego ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego;

● konieczność zapewnienia kontroli prawidłowości rozliczania podatku;

● konieczność przeciwdziałania nadużyciom związanym z nieewidencjonowaniem obrotu przez podatników.

Minister finansów uwzględniając te wytyczne, opublikował rozporządzenie określające zwolnienia z obowiązku stosowania kas fiskalnych, które zacznie obowiązywać 1 stycznia 2011 r. Zastąpi ono obecne rozporządzenie ministra finansów z 23 grudnia 2009 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. nr 224, poz. 1797). Nowe rozporządzenie zawęża zakres stosowanych dotychczas zwolnień od tego obowiązku.

Rozporządzenie z 26 lipca 2010 r. przewiduje zachowanie do 31 grudnia 2012 r. dotychczasowego zwolnienia od obowiązku ewidencji przy zastosowaniu kas dla podatników o bardzo małych obrotach - 40 tys. zł. Według MF określenie progu obrotów dla korzystania ze zwolnienia od prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas w tej wysokości umożliwi również kontrolę prawidłowości rozliczeń podatku po przekroczeniu tego progu. Ze zwolnień, co do zasady, nie będą mogli korzystać podatnicy, u których wielkość obrotów z tytułu działalności przekroczyła w okresie rocznym 40 tys. zł. Zachowane również zostaje dotychczasowe kryterium stosowania zwolnienia dla podatników rozpoczynających działalność. Podatnicy ci po przekroczeniu obrotu w wysokości 20 tys. zł tracą prawo do korzystania ze zwolnienia.

Nadal utrzymana zostaje zasada wyłączenia ze zwolnienia od ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących bez względu na osiągniętą wysokość obrotu podatników:

● kontynuujących po 31 grudnia 2010 r. działalność, którzy byli zobowiązani do ewidencjonowania przed tą datą,

● prowadzących działalność w zakresie sprzedaży gazu płynnego.

W celu przeciwdziałania nadużyciom resort finansów zaproponował w rozporządzeniu - podobnie jak jest dotychczas - że bez względu na wysokość obrotów obowiązkiem ewidencji przy zastosowaniu kas będą objęte czynności: w zakresie świadczenia usług przewozów osób i ładunków taksówkami; w zakresie pasażerskich przewozów regularnych i nieregularnych; gdzie nie stosuje się cen urzędowych za przejazd oraz przy dostawie zespołów, podzespołów i części zamiennych do samochodów; dostaw elektronicznego sprzętu powszechnego użytku oraz sprzętu fotograficznego; sprzedaży wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali, płyt CD i DVD oraz niektórych innych nagranych nośników informatycznych (w tym zawierających oprogramowanie komputerowe), a także sprzedaży wszelkiego rodzaju paliw płynnych oraz wyrobów tytoniowych i napojów alkoholowych.

Rozporządzenie zakłada także utrzymanie zwolnienia z omawianego obowiązku ewidencjonowania przy dostawie towarów i świadczeniu niektórych usług w formie bezobsługowej przy zastosowaniu automatów przyjmujących należność za ich wykonanie (z wyjątkiem np. sprzedaży paliw płynnych i gazowych), jak również przy sprzedaży towarów i usług rozliczanych w systemie płatności bezgotówkowych (za pośrednictwem poczty lub rachunku bankowego).

W zakresie zwolnień przedmiotowych z prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących pozostawione zostaną m.in. następujące kategorie sprzedaży usług lub towarów: niektóre usługi dotyczące rolnictwa (takie jak: przygotowanie pól do upraw, pielęgnowanie upraw, opryskiwanie, zbiór upraw, nadzór i opieka nad stadem), niektóre usługi komunalne i sieciowe (np. w zakresie dostaw energii, gazu, usługi telekomunikacyjne), komunikacja miejska oraz przewozy świadczone przy zastosowaniu rykszy, dorożek, łodzi flisackich na Dunajcu, obozowiska dla dzieci, usługi i sprzedaż przy zastosowaniu automatów (z wyjątkami np. dotyczącymi wyrobów akcyzowych), usługi pocztowe i kurierskie, usługi finansowe, usługi administracji publicznej i ubezpieczeń, usługi w zakresie edukacji, usługi typu statutowego świadczone przez organizacje, usługi notariuszy ewidencjonowane w tzw. repertoriach A i P, niektóre inne usługi (np. dotyczące niektórych kategorii usług, takich jak wynajmowanie i obsługa nieruchomości w całości dokumentowanych fakturami, usług opłacanych za pośrednictwem poczty lub banku, świadczonych przez podatników zawierających małą liczbę transakcji w skali roku, dzierżawy gruntów, sprzedaży na rzecz pracowników).

Pełny wykaz zwolnień przedmiotowych zawiera załącznik do rozporządzenia ministra finansów. W załączniku tym w celu zapewnienia podatnikom pełnej informacji o zakresie zwolnień od ewidencji wymieniono również pozycje dotyczące sprzedaży towarów własnej produkcji przez rolników ryczałtowych, które to zwolnienie, co do zasady, wynika z generalnej regulacji zwolnieniowej zawartej w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.

Przy określaniu zakresu tych usług MF przyjęło metodę jak najwierniejszego tłumaczenia nazw usług i towarów przy przejściu z zastosowania klasyfikacji PKWiU 1997 r. na obowiązującą klasyfikację PKWiU 2008. W tym zakresie korzystano również z opinii powołanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego zespołu roboczego do spraw przygotowania klucza przejścia PKWiU 1997 - PKWiU 2008 dla pozycji wskazanych i zdefiniowanych przez Ministerstwo Finansów do celów podatkowych.

W nowym rozporządzeniu zrezygnowano również z całej kategorii zwolnień od ewidencji przy zastosowaniu kas odnoszących się do grup podatników rozliczających się w ramach tzw. karty podatkowej w podatku dochodowym. Przykładowo dotyczy to takich grup zawodowych, jak: usługi ślusarskie, usługi w zakresie wyrobu i naprawy naczyń blaszanych, usługi pobielania kotłów i naczyń, usługi w zakresie kotlarstwa, usługi w zakresie mechaniki maszyn i urządzeń rolniczych, witrażownictwo, kołodziejstwo, bednarstwo, koszykarstwo, wytwarzanie mioteł, wyrobów z gałęzi i słomy, gręplarstwo, kilimiarstwo, usługi hafciarskie, dziewiarstwo na drutach i szydełkach, repasacja pończoch, usługi w zakresie bieliźniarstwa, usługi w zakresie gorseciarstwa, modniarstwo, usługi krawieckie. W przypadku likwidacji tego tytułu zwolnienia od ewidencji podatnicy wykonujący czynności będą mogli nadal korzystać ze zwolnienia podmiotowego w przypadku nieprzekroczenia obrotu na poziomie 40 tys. zł. Resort finansów te zmiany argumentuje tym, że operacja ta w części ma charakter kompatybilny z rozstrzygnięciami zaproponowanymi przy ograniczeniach wprowadzonych w liście zwolnień przedmiotowych, gdyż w obu kategoriach zwolnień (co prawda w różnym zakresie) były ujęte usługi medyczne. Ponieważ w wykazie zwolnień przedmiotowych (poz. 17 załącznika) pozostawiono usługi transportowe wykonywane przy wykorzystaniu ludzkiej lub zwierzęcej siły pociągowej (ryksze, dorożki), listę tych zwolnień należało rozszerzyć o usługi o zbliżonym charakterze figurujące dotychczas w zwolnieniach powiązanych z kartą podatkową, a dotyczące usług flisaków na rzece Dunajec.

W wyniku likwidacji zwolnień od ewidencjonowania przy zastosowaniu kas najbardziej licznymi grupami zawodowymi podatników, którzy zostaną objęci obowiązkiem stosowania kas, będą od początku maja przyszłego roku świadczący usługi prawnicze, doradcze i pokrewne, medyczne, w zakresie kultury, sportu.

- Całkowita likwidacja zwolnień od kas w najbliższym czasie jest o tyle nieuzasadniona, że dodatkowo zwiększyłoby to skutki finansowe (w związku z dofinansowaniem przez budżet zakupu kas). Inną okolicznością przemawiającą za utrzymaniem niektórych zwolnień jest ich specyfika (np. usługi finansowe czy ubezpieczeniowe) lub fakt prawie stuprocentowego potwierdzania transakcji fakturą (np. dostawy mediów) - usprawiedliwia się Ministerstwo Finansów.

Omówione zmiany systemowe w zakresie zwolnień w stosowaniu kas rejestrujących wchodzą w życie w jednym terminie, tj. od 1 maja 2011 r. Do końca kwietnia 2011 r. obowiązywać będą jeszcze dotychczasowe zasady zwolnień. Resort finansów postanowił wprowadzić takie terminy wprowadzania nowych zasad, gdyż szeroki zakres ograniczeń w stosowaniu zwolnień wymaga dłuższego okresu vacatio legis dla dostosowania się techniczno-organizacyjnego podatników oraz dostawców kas (w zakresie przedstawienia odpowiedniej oferty sprzedaży urządzeń kasowych).

Nowe rozporządzenie nawiązuje częściowo pod względem zakresu zastosowanych zwolnień od ewidencjonowania i stosowanych kategorii zwolnień do uregulowań, jakie obowiązują w 2010 roku

● usługi magazynowania i przechowywania towarów pozostałe - wyłącznie przechowywanie i dozór mienia - których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturą (PKWiU z 1997 r. - ex 63.12.14),

● usługi przechowalni bagażu na dworcach kolejowych - wyłącznie świadczone przy użyciu urządzeń służących do automatycznej obsługi, które również w systemie bezobsługowym przyjmują należność (PKWiU z 1997 r. - ex 63.21.10-00.10),

● usługi przechowalni bagażu na dworcach autobusowych - wyłącznie świadczone przy użyciu urządzeń służących do automatycznej obsługi, które w systemie bezobsługowym przyjmują należność (PKWiU z 1997 r. - ex 63.21.21-00.10),

● usługi prawnicze, rachunkowo-księgowe, badania rynków i opinii publicznej, doradztwa w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (PKWiU z 1997 r. - 74.1), za wyjątkiem usług notariuszy prowadzących repertorium A i P,

● usługi rzeczoznawstwa objęte również grupowaniem PKWiU usługi architektoniczne i inżynierskie - których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturą (PKWiU z 1997 r. - ex 74.2),

● usługi rekrutacji pracowników i pozyskiwania personelu, których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturą (PKWiU z 1997 r. - ex 74.5),

● usługi detektywistyczne i ochroniarskie, których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturą (PKWiU z 1997 r.- ex 74.6),

usługi sekretarskie i tłumaczenia, z wyłączeniem usług drukarskich i powielaczowych (PKWiU z 1997 r. - ex 74.83),

● usługi komercyjne pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane - m.in. usługi w zakresie oceny zdolności kredytowej, usługi świadczone przez agencje inkasa - których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturą (PKWiU z 1997 r. - ex 74.84),

● usługi w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej (PKWiU z 1997 r.- 85),

● usługi związane z rekreacją, kulturą i sportem, które dotychczas nie były jeszcze objęte obowiązkiem stosowania kas (PKWiU z 1997 r. - ex 92),

● usługi pogrzebowe i pokrewne (PKWiU z 1997 r. - 93.03),

● usługi świadczone w gospodarstwach domowych (PKWiU z 1997 r.- 95).

● usługi te będą mogły korzystać ze zwolnienia ewentualnie na mocy poz. 40 załącznika do rozporządzenia, w której kompleksowo uregulowano zagadnienia stosowania zwolnień od ewidencji kasowej usług świadczonych przy zastosowaniu automatów

● wyłączenie to również ma charakter formalny, gdyż przy zastosowanej w PKWiU metodyce klasyfikowania usługi te w systemie VAT nie są objęte opodatkowaniem.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra finansów z 26 lipca 2010 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. nr 138, poz. 930).