Nieodpłatne przekazanie mienia partnerom projektu nie podlega VAT

Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Nieodpłatne przekazanie przez gminę partnerom projektu mienia powstałego w wyniku jego realizacji nie podlega opodatkowaniu VAT.

Gmina wystąpiła o interpretację podatkową co do możliwości odliczenia VAT związanego z realizacją projektu ,,Renowacja zabytków i budowa infrastruktury turystycznej wokół Świętego Krzyża". Inwestycja będzie realizowana w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego. Wnioskodawca wyjaśnił, że w realizację projektu zaangażowanych było pięciu partnerów. Spośród partnerów projektu został wyłoniony lider projektu, tzw. strona wiodąca, którym był wnioskodawca.

Gmina zapytała, czy jako beneficjent ma możliwość odliczenia VAT w całości lub w części. Organy podatkowe uznały, że w odniesieniu do opisanego projektu gmina nie ma możliwości odliczenia podatku w całości ani w części. Zakupy towarów i usług w ramach realizacji tego projektu nie są związane z czynnościami opodatkowanymi, nie dają więc prawa do odliczenia VAT. W ocenie organów nie pojawi się podatek należny, od którego można by było odliczyć podatek naliczony, który wystąpi w momencie zakupu robót i usług.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uwzględnił skargę gminy. W obszernym uzasadnieniu sąd zauważył m.in., że w celu realizacji spornego projektu partnerzy zawarli porozumienie międzygminne. Porozumienia nie są umowami prawa cywilnego, ale swoistymi formami publicznoprawnymi. Sąd podkreślił, że w drodze umów cywilnych mogą być przekazywane zadania prywatnoprawne, a nie zadania publicznoprawne, których przekazanie może następować - w ramach współdziałania komunalnego - przez utworzenie związku albo zawarcie porozumienia komunalnego. Zasada swobody zawierania umów cywilnych nie ma tu zastosowania. Porozumienie nie jest w szczególności umową zbliżoną do umowy o świadczenie usług ani umową-zleceniem. Porozumienie to nie rodzi praw i obowiązków o charakterze cywilnym.

W ocenie sądu organy podatkowe błędnie uznały, że czynności polegające na nieodpłatnym przekazaniu partnerom wytworzonych w ramach realizacji projektu produktów stanowią odpłatne świadczenie usług. W konsekwencji organ błędnie przyjął, że gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur w części związanej z realizacją zadania polegającego na modernizacji zabytków i budowie infrastruktury turystycznej, która po zakończeniu realizacji projektu zostanie przekazana protokołem przekazania środków trwałych poszczególnym partnerom projektu proporcjonalnie do ich zaangażowania finansowego.

Jednocześnie sąd zgodził się z gminą, że warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Gmina jako lider projektu - strona wiodąca - w ramach porozumienia była zobowiązana m.in. do czynności polegających na zawarciu umowy na realizację projektu, prowadzenia dokumentacji, występowania o środki finansowe oraz do dokonania końcowego rozliczenia projektu. Zdaniem sądu z treści umowy (porozumienia) wynika, że realizacja projektu od samego początku nie miała charakteru ani celu polegającego na prowadzeniu działalności gospodarczej. Dlatego nieodpłatne przekazanie przez gminę partnerom projektu mienia powstałego w wyniku realizacji projektu nie podlega opodatkowaniu VAT.

Opracowała Aleksandra Tarka