Usługi z zakresu medycyny pracy nie są zwolnione z VAT

Wojewódzki ośrodek medycyny pracy (WOMP) świadczy usługi zdrowotne w ramach umów z zakładami pracy i dla ludności. Oddziały terenowe realizują głównie zadania wynikające z ustawy o medycynie pracy. Czy tego typu usługi będą zwolnione z VAT?

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) opodatkowaniu VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, zaś przez świadczenie usług - każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

Od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. podstawowa stawka VAT wynosi 23 proc. Dla niektórych czynności ustawodawca przewidział obniżone stawki podatku oraz zwolnienie od podatku.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT zwalnia się z podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez zakłady opieki zdrowotnej.

W opisanym przypadku placówka wypełniła przesłankę o charakterze podmiotowym uprawniającą do zastosowania zwolnienia - jest publicznym zakładem opieki zdrowotnej. Nie wypełniła jednak przesłanki o charakterze przedmiotowym - świadczone przez nią usługi z zakresu medycyny pracy, tj. wykonywanie badań profilaktycznych, których celem jest stwierdzenie istnienia bądź nieistnienia przeciwwskazań do wykonywania pracy na danym stanowisku czy też wykonywania określonych czynności - nie służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

Przepisy ustawy o służbie medycyny pracy zaliczają wykonywanie badań lekarskich pracowników (zarówno okresowych, jak i kontrolnych) do profilaktycznej opieki zdrowotnej. W ramach profilaktycznej opieki medycznej nie jest diagnozowana żadna choroba i nie jest wykonywana żadna czynność terapeutyczna. Jej centralnym elementem jest obserwacja i badanie pacjenta właśnie w celu uniknięcia konieczności przyszłego diagnozowania i leczenia ewentualnych chorych.

Głównym celem świadczonych przez podatnika w naszym przykładzie usług jest wydanie orzeczenia o stanie zdrowia, które jest wymagane przez osobę trzecią jako warunek poprzedzający wykonywanie przez osobę zainteresowaną określonej działalności zawodowej lub wykonywanie określonej czynności zależnej od pełnej fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby. Stąd jej efektem jest dostarczenie osobie trzeciej elementu koniecznego do podjęcia decyzji pociągającej za sobą prawne konsekwencje dla osoby zainteresowanej. Taka usługa medyczna nie ma zasadniczo na celu opieki medycznej służącej profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, stąd nie może być objęta zwolnieniem z podatku od towarów i usług.

Oprac. Ewa Matyszewska