Nie do każdej autopsji lekarskiej można stosować zwolnienie

Instytut badawczy w ramach prowadzonej działalności naukowo-leczniczej, dysponując wysoko wykwalifikowanymi lekarzami (patolodzy, patomorfologowie itp.) wykonuje naukowo-lekarskie sekcje zwłok (autopsje), w tym m.in. na zlecenie innych zakładów opieki zdrowotnej. Czy takie sekcje zwłok będą zwolnione z VAT?

Autopsje o charakterze naukowo-lekarskim, które są przedmiotem zapytania, przeprowadzane m.in. na zlecenie innych zakładów opieki zdrowotnej, aby mogły być objęte zwolnieniem, muszą, poza spełnieniem przesłanki podmiotowej, tj. świadczeniem usługi przez ZOZ, być uznane za usługę służącą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia.

Zatem kluczowa dla zastosowania zwolnienia w zaistniałych okolicznościach jest ocena celu, w jakim są one świadczone, innymi słowy, czy wpisują się w działania mające na celu profilaktykę, zachowanie, ratowanie, przywracanie lub poprawę zdrowia. Profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem przez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.

Sekcja zwłok jest specyficzną usługą medyczną, do której nie można bezpośrednio odnieść chociażby celu ratowania czy też przywracania bądź poprawy zdrowia denata, jednak w zależności od celu, w jakim jest wykonywana, może być postrzegana jako jeden ze składników procesu leczenia.

W analizowanej sprawie podstawowym celem przeprowadzania autopsji naukowo-lekarskich jest uzyskanie konkretnych odpowiedzi i wyników związanych z procesem chorobowym i leczniczym u denata, tj. weryfikacja procesu chorobowego, potwierdzenie, czy i na ile oraz na jakich etapach zastosowane leczenie choroby było efektywne, w jakim stopniu zastosowane leczenie przyczyniło się do zgonu, jak wpłynęło na postęp choroby, jakie skutki uboczne spowodowało.

Zatem sekcja zwłok jakoby podsumowuje proces leczenia choroby, jest jego zakończeniem. Usługi te przez potwierdzenie skuteczności leczenia wpisują się również w proces terapeutyczny. Dzięki naukowo-lekarskim sekcjom zwłok następuje możliwość poznania lub potwierdzenia morfologicznego tła choroby zasadniczej i schorzeń ubocznych, skutków i efektów zastosowania leczenia, ustalenia przyczyny śmierci, mechanizmu rozwoju choroby.

Podatnik wypełnia przesłankę o charakterze podmiotowym do zwolnienia z VAT, jak również usługi świadczone przez niego, polegające na przeprowadzaniu autopsji naukowo-lekarskich, które są m.in. częścią procesu terapeutycznego i leczniczego, wykonywane w zakresie opieki medycznej, służącej profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, będą zwolnione z VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT.

Sekcje zwłok mające na celu jedynie tworzenie nowych metod leczenia czy też ich doskonalenie, pogłębianie wiedzy o etymologii, kształcenie lekarzy i studentów nie są zwolnione z VAT.

Oprac. Ewa Matyszewska