O jakich zasadach musi pamiętać podatnik, który używa kas fiskalnych w prowadzonej działalności gospodarczej

. Jeżeli podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie ewidencjonuje sprzedaży przy użyciu kasy fiskalnej, popełnia przestępstwo lub wykrocznie skarbowe przeciwko obowiązkom podatkowym. Taki czyn podlega odpowiedzialności karnej skarbowej. Zgodnie z art. 62 par. 4 kodeksu karnego skarbowego ten, kto wbrew przepisom ustawy dokona sprzedaży z pominięciem kasy rejestrującej albo nie wyda dokumentu z tej kasy, stwierdzającego dokonanie sprzedaży, podlega karze grzywny do 180 stawek dziennych. W praktyce taka kara grzywny może wynieść w tym roku najmniej 462 zł, a najwięcej 3 326 400 zł. Jeżeli jednak czyn podatnika jest mniejszej wagi, sprawca podlega karze za wykroczenie skarbowe. W takim wypadku grozi kara grzywny określona kwotowo. Jeśli zostanie ona nałożona mandatem karnym, wyniesie maksymalnie 2772 zł. Wypadek mniejszej wagi zajdzie wtedy, gdy narażony na uszczuplenie podatek nie przekroczy 6930 zł.

Należy zwrócić uwagę, że na podstawie przywołanego przepisu odpowiedzialność ponosi podatnik, który dokonuje sprzedaży z pominięciem kasy fiskalnej, którą posiada w swojej działalności. Natomiast jeśli sprzedawca mimo ciążącego na nim obowiązku w ogóle nie zaopatrzył się w kasę, będzie odpowiadał na podstawie art. 60 k.k.s., tj. za czyn polegający na nieprowadzeniu księgi. Zgodnie bowiem z art. 53 par. 21 k.k.s. księgami w rozumieniu tej ustawy są: księgi rachunkowe, podatkowa księga przychodów i rozchodów, ewidencja, rejestr, a także inne podobne urządzenia ewidencyjne, do których prowadzenia zobowiązuje ustawa, a w szczególności zapisy kasy rejestrującej.

Art. 62 par. 4 ustawy z 10 września 1999 r. - Kodeks karny skarbowy (t.j. Dz.U. z 2007 r. nr 111, poz. 765 z późn. zm.).

. Fakt rejestracji obrotu przy użyciu kasy trzeba zgłosić w urzędzie skarbowym, dokonując kilku formalności.

Po pierwsze, podatnik musi złożyć pisemne oświadczenie o liczbie kas rejestrujących i miejscu (adresie) ich używania. Nie ma urzędowego druku takiego oświadczenia, choć większość urzędów udostępnia gotowe wzory. Oświadczenie można napisać odręcznie, podając w nim, że zgodnie z obowiązującymi przepisami rozpoczyna ewidencjonowanie obrotu i kwot podatku należnego za pomocą kasy rejestrującej w określonym dniu. Trzeba też wskazać liczbę kas rejestrujących, miejsce (adres) ich używania. Oświadczenie o liczbie i miejscu używania kas należy złożyć przed terminem rozpoczęcia ewidencjonowania przy użyciu kasy rejestrującej.

Po drugie, podatnik ma obowiązek złożyć do naczelnika urzędu skarbowego zgłoszenie o miejscu instalacji kasy. Druk zgłoszenia o miejscu instalacji poszczególnych kas rejestrujących podatnicy otrzymują od serwisantów instalujących kasy rejestrujące. Zgłoszenie o miejscu instalacji kasy rejestrującej składa się w terminie 7 dni od daty fiskalizacji kasy. W przypadku podatników, którzy zamierzają stosować jedną kasę, rolę oświadczenia może spełniać zgłoszenie dokonane na formularzu zgłoszenia kasy przez podatnika o miejscu instalacji kasy składane już po fiskalizacji, o ile zgłoszenie to zostanie złożone przed powstaniem obowiązku ewidencjonowania.

Par. 14 rozporządzenia z 28 listopada 2008 r. ministra finansów w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków ich stosowania (Dz.U. nr 212, poz. 1338 z późn. zm.).

. Kwestie związane z raportowaniem sprzedaży ewidencjonowanej w kasie fiskalnej reguluje rozporządzenie ministra finansów w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków ich stosowania. Raport fiskalny (dobowy, miesięczny, okresowy lub rozliczeniowy), to dokument fiskalny zawierający dane sumaryczne o obrocie i kwotach podatku za daną dobę lub za wybrany okres w ujęciu według poszczególnych stawek podatku oraz sprzedaży zwolnionej od podatku. Raporty fiskalne dobowe są sporządzane po zakończeniu sprzedaży w danym dniu i ewidencjonują obrót z tego tytułu oraz wskazują kwoty podatku należnego za daną dobę. Zasadą jest, że podatnicy muszą sporządzać raport fiskalny dobowy po zakończeniu sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem pierwszej sprzedaży w dniu następnym.

W konsekwencji jeżeli podatnik dokona sprzedaży po północy, to przed tą sprzedażą ma obowiązek sporządzić raport fiskalny dobowy za poprzedni dzień. Dane o sumarycznym obrocie zostaną wykazane w raporcie fiskalnym miesięcznym. Natomiast obowiązek sporządzenia raportów fiskalnych za okres miesięczny powstaje po zakończeniu sprzedaży w ostatnim dniu miesiąca, nie później jednak niż przed rozpoczęciem sprzedaży w następnym miesiącu.

Par. 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z 28 listopada 2008 r. ministra finansów w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków ich stosowania (Dz.U. nr 212, poz. 1338 z późn. zm.).

. Przed fiskalizacją kasy fiskalnej urządzenie jest przygotowane i pracuje w trybie szkoleniowym. Tryb szkoleniowy kasy fiskalnej pozwala użytkownikom zapoznać się z jego obsługą (wystawianie paragonów, wykonywanie raportów). Po zakupie kasy należy przestawić ją w tryb fiskalny (fiskalizacja). Fiskalizacja kasy to jednokrotna i niepowtarzalna czynność inicjującą pracę modułu fiskalnego kasy z pamięcią fiskalną kasy, zakończoną wydrukiem dobowego raportu fiskalnego. Fiskalizacji dokonuje autoryzowany serwis kas rejestrujących. Fiskalizacja jest procesem nieodwracalnym. W jej trakcie do modułu fiskalnego kasy wpisywany jest na stałe NIP podatnika. Jeśli w tym momencie ktoś popełni błąd i np. przestawi cyfry, cały moduł fiskalny trzeba będzie wymienić. Z tego względu należy upewnić się, czy wpisywany NIP jest prawidłowy. Pozostałe dane, np. adres, będzie można w przyszłości zmieniać, nie dotyczy to jednak NIP. Kasa będzie drukować wprowadzone dane na początku każdego paragonu, który jest dokumentem fiskalnym.

Par. 2 pkt 2 rozporządzenia z 28 listopada 2008 r. ministra finansów w sprawie kryteriów i warunków technicznych, którym muszą odpowiadać kasy rejestrujące, oraz warunków ich stosowania (Dz.U. nr 212, poz. 1338 z późn. zm.).

mgm