Protokół zdawczo-odbiorczy decyduje o wysokości stawki VAT

Podatnik świadczy usługi budowlane. Zdarzyły się przypadki, że prace budowlane były wykonane w roku 2010, przy czym odebranie prac na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego (przejściowego świadectwa płatności) odbyło się już w roku 2011. Jaką stawkę VAT należy w takiej sytuacji zastosować?

Z tytułu wykonania usługi budowlanej dla powstania obowiązku podatkowego znaczenie ma termin zapłaty, ale tylko wówczas gdy kontrahent dokona płatności za wykonaną na jego rzecz usługę przed upływem 30 dni od dnia jej wykonania, gdyż 30. dnia obowiązek podatkowy powstaje niezależnie od tego, że nie dokonano zapłaty. Poza terminem zapłaty istotne jest także zidentyfikowanie momentu, w którym usługi zostały wykonane. Usługa budowlana jest wykonana z dniem podpisania dokumentu wyrażającego potwierdzenie i akceptację wykonanych prac, w tym ich zakres.

Z uwagi na to, że przez wykonanie usług budowlanych rozumie się odbiór techniczny robót, potwierdzony stosownym protokołem (w przedmiotowej sprawie przejściowym swiadectwem płatności), za dzień wykonania tych usług należy uznać dzień dokonania odbioru potwierdzonego wydaniem tego świadectwa.

Zatem w przypadku braku takiego protokolarnego odbioru robót budowlanych w roku 2010 nie można uznać, że dana usługa budowlana została wykonana w okresie obowiązywania 22-proc. stawki podatku. Przejściowe świadectwo płatności w rozpatrywanej sprawie jest dokumentem potwierdzającym i akceptującym wykonanie określonych prac przez obydwie strony umowy.

Częściowe wykonanie usług nie zostało odebrane przez inwestora do 31 grudnia 2010 r. Wobec tego w przedmiotowej sprawie brak podstaw do zastosowania zasady, zgodnie z którą w przypadku czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem, która została wykonana przed dniem zmiany stawki podatku, dla której obowiązek podatkowy powstaje w dniu zmiany stawki podatku lub po tym dniu, czynność ta podlega opodatkowaniu według stawek podatku obowiązujących dla tej czynności w momencie jej wykonania. W rozpatrywanej sprawie przejściowe świadectwo płatności wskazuje na wykonanie robót w roku 2011.

Zatem w sytuacji gdy usługa budowlana była realizowana na przełomie lat 2010/2011, a protokół zdawczo-odbiorczy prac (przejściowe świadectwo płatności) był sporządzony i podpisany w roku 2011, to ww. usługa budowlana została wykonana w roku 2011 i tym samym właściwa dla tej usługi jest stawka 23 proc.

Specyfika usług budowlanych wiąże się z koniecznością akceptowania ich przez zleceniodawcę (inwestora). Zatem "wykonanie czynności" należy utożsamiać z momentem dokonania odbioru prac na podstawie protokołu zdawczo-odbiorczego (przejściowego swiadectwa płatności). Nadmienia się również, że skoro zatwierdzenie świadczonych usług, a w konsekwencji ich wykonanie nastąpiło w roku 2011, to dla zastosowania prawidłowej stawki podatku nie ma znaczenia, że roboty budowlane, których dotyczyły przedmiotowe usługi budowlane, fizycznie zostały wykonane w roku 2010.

Oprac. Ewa Matyszewska