Opłata za wydanie zaświadczeń podlega opodatkowaniu VAT

Szpital specjalistyczny będący samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej realizuje zadania zgodnie ze statutem w zakresie ochrony zdrowia. W związku z wykonywaną działalnością statutową wydaje zaświadczenia, kserokopie, duplikaty dokumentacji medycznej. Czy opłata za wydawanie tych zaświadczeń, kserokopii itp. jest zwolniona z VAT?

Zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT (Dz.U. z 2004 nr 54, poz. 535 z późn. zm.) dotyczy tylko usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia przez zakłady opieki zdrowotnej, o których mowa w ustawie o zakładach opieki zdrowotnej.

Pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy o VAT, należy interpretować ściśle, zważywszy że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

W analizowanej sprawie zwrócić uwagę należy na to, przez kogo dana usługa jest świadczona, ale także na cel zwolnień przewidzianych w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT. Ze zwolnienia korzystać mogą usługi medyczne, ale muszą być świadczone przez zakłady opieki zdrowotnej lub w ramach wykonywania zawodów wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT.

Zatem jeśli świadczenie usług w zakresie opieki medycznej wykonywane jest przez ZOZ, spełniony zostaje warunek podmiotowy zwolnienia, jednak decydujący jest cel, czyli warunek przedmiotowy. Celem wykonywanych przez szpital usług jest wydawanie zaświadczeń, kserokopii, duplikatów dokumentacji medycznej. Artykuł 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT określa, że zwalnia się z podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. W przedmiotowej sprawie nie został spełniony warunek przedmiotowości zwolnienia, ponieważ nie można stwierdzić, że udostępnianie pacjentom dokumentacji medycznej w formie zaświadczeń, kserokopii, duplikatów służy profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu przywracaniu czy poprawie zdrowia.

Ani przepisy dyrektywy, ani orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE nie dają podstaw do tego, by zakresem opieki medycznej podlegającej zwolnieniu z VAT objąć inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia, tym bardziej że w ramach tego działania zdecydowanie mogą się mieścić takie działania, które zwolnieniem - na podstawie prawa wspólnotowego - nie mogą być objęte.

W konsekwencji usługa świadczona przez szpital polegająca na udostępnianiu pacjentom dokumentacji medycznej w formie zaświadczeń, kserokopii, duplikatów nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT, niezależnie od celu wydania tych dokumentów.

Oprac. Ewa Matyszewska

@RY1@i02/2011/093/i02.2011.093.086.004a.001.jpg@RY2@

Marek Wojda, doradca podatkowy w Baker & McKenzie

Obecne przepisy zwalniają z VAT usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez zakłady opieki zdrowotnej. Zwolnienia nie stosuje się jednak m.in. do dostaw towarów i świadczenia usług, które chociaż są ściśle związane z usługą medyczną wykonywaną przez ZOZ, nie są niezbędne dla wykonania takiej zwolnionej usługi medycznej. Jeżeli po wykonaniu usługi medycznej pacjent zwraca się do ZOZ o odpłatne wydanie zaświadczenia bądź duplikatu (kserokopii) dokumentacji medycznej, dotyczących wykonanej uprzednio usługi medycznej, co do zasady zwolnienie nie ma zastosowania. Wystawienie tych dokumentów trudno uznać za niezbędne z perspektywy wykonanej już usługi medycznej. Sama możliwość wykorzystania przez pacjenta zamówionej dokumentacji w celu kontynuacji leczenia, np. w innym ZOZ, nie jest wystarczającą przesłanką dla zastosowania zwolnienia. Z odmienną sytuacją mielibyśmy do czynienia, gdyby dokumenty wystawiane były w ramach wykonywanej zwolnionej usługi medycznej.