Pośrednik usługi medycznej nie skorzysta ze zwolnienia

Zwolnienie z VAT dla usług w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane ma zastosowanie, jeżeli dany podmiot leczniczy we własnym zakresie zapewnia usługę. Nie dotyczy więc ono pośredników.

Skarżąca spółka prowadzi działalność polegającą na hurtowym obrocie produktami leczniczymi oraz wyrobami medycznymi. Od marca 2011 roku jest też dystrybutorem testu diagnostycznego PET stosowanego w stomatologii. Będzie zawierać z lekarzami, jak również z publicznymi i niepublicznymi zakładami opieki zdrowotnej - umowy, zgodnie z którymi zobowiąże się do dostarczenia lekarzowi próbek do pobrania materiału do badań oraz do zrealizowania badania laboratoryjnego, czyli testu diagnostycznego PET. Po dostarczeniu próbki lekarz pobierze materiał do badania i przekaże go (pocztą) bezpośrednio do laboratorium, przy czym badanie to zostanie wykonane w Niemczech w laboratorium należącym do spółki powiązanej ze stroną skarżącą. Następnie wyniki badania laboratorium przekaże lekarzowi i wystawi fakturę VAT, w której jako nabywcę wskaże skarżącą, która będzie refakturowała na lekarza usługę badania diagnostycznego PET. Z kolei lekarz będzie zawierał umowę o przeprowadzenie badania wyłącznie ze skarżącą spółką, a z laboratorium nie będzie go łączyła żadna umowa.

Spółka chciała wiedzieć, jaką stawką VAT powinna zastosować refakturując na polski podmiot leczniczy, czyli lekarza lub zakład opieki zdrowotnej usługę badania laboratoryjnego wykonanego w laboratorium z siedzibą na terenie Niemiec. Istota problemu sprowadzała się do tego, czy w sprawie ma zastosowanie zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Zgodnie z tym pierwszym przepisem zwalnia się od VAT między innymi usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze. Jak wynika z kolei z pkt 19a, zwolnienie to obejmuje również świadczenie usług, w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, jeżeli usługi te zostały nabyte przez podatnika we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej od podmiotów, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy (chodzi o podmioty lecznicze oraz lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarki i położne, psychologów oraz osoby wykonujące zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz.U. nr 112, poz. 654 z późn. zm.).

Sąd stwierdził, że zgodnie z wykładnią celowościową art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19a ustawy o VAT należy uznać, że zwolnienie ma zastosowanie, jeżeli dany podmiot we własnym zakresie zapewnia usługę. Zwolnieniem tym nie jest zatem objęty ten podmiot (a więc strona skarżąca), który odsprzedaje świadczenia (nawet jeśli są to usługi w ramach działalności leczniczej) - wykonane przez inny, zewnętrzny podmiot (w omawianej sprawie laboratorium w Niemczech).

WSA dodał też, że skarżąca jest pośrednikiem, który refakturuje usługę wykonaną przez inny podmiot, a o zwolnieniu z VAT na podstawie przytoczonych przepisów decyduje charakter wykonanej usługi. Sąd przywołał też wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-401/05. Trybunał uznał w nim, że zwolnienie o tym charakterze (jak rozpatrywane w omawianej sprawie) nie ma zastosowania do podmiotów, które są pośrednikami.

W rezultacie - orzekł WSA - zwolnienie ma zastosowanie, jeżeli dany podmiot leczniczy we własnym zakresie zapewnia usługę, o jakiej mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT.

Wyrok WSA w Gdańsku z 23 października 2012 r., sygn.akt I SA/Gd 883/12, nieprawomocny.

Oprac. Łukasz Zalewski