Zaliczka nie zawsze skutkuje obowiązkiem rozliczenia

@RY1@i02/2012/177/i02.2012.177.18300040f.802.jpg@RY2@

Tomasz Michalik, partner, doradca podatkowy w MDDP

Należy pamiętać o tym, jaka w istocie rzeczy jest funkcja zaliczki w systemie VAT. Otóż jest ona wyłącznie zdarzeniem, które przyspiesza powstanie obowiązku podatkowego. Zaliczka (jej otrzymanie) nie stanowi bowiem, co ma znaczenie fundamentalne, samoistnego przedmiotu opodatkowania. Przekazanie pieniędzy przez jeden podmiot innemu bez żadnego tytułu nie jest czynnością opodatkowaną. Nie jest nią również przekazanie (otrzymanie) zaliczki. Czynnością opodatkowaną jest zawsze i jedynie dostawa towarów lub świadczenie usługi, na poczet których zaliczka jest przekazywana.

Przepis szczególny dotyczący, co ważne, jedynie obowiązku podatkowego, przewiduje, że otrzymanie zaliczki prowadzi do powstania obowiązku podatkowego. To sprawia, że ustawodawca nie traktuje zaliczki jako samodzielnej czynności opodatkowanej, a jedynie jako zdarzenie, które przyspiesza powstanie obowiązku podatkowego w odniesieniu do dostawy towarów lub świadczenia usług. Gdyby nie ten przepis szczególny, obowiązek podatkowy powstałby na zasadach ogólnych, a więc z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, wystawienia faktury, względnie - w siódmym dniu od czynności opodatkowanej.

Naturalnie powstaje pytanie, czy takie rozróżnienie ma charakter jedynie teoretyczny, czy ma jakiekolwiek znaczenie praktyczne. Otóż ma. Jeżeli bowiem podatnik otrzymał zaliczkę na poczet planowanej dostawy towarów i dostawa ta nie doszła do skutku, to w istocie rzeczy nie doszło do wykonania czynności podlegającej opodatkowaniu. W konsekwencji zapłacona zaliczka przestaje pełnić rolę płatności za dostawę towaru, a zatem dokonane rozliczenie podatku należy skorygować. Jeśli bowiem nie ma czynności podlegającej opodatkowaniu, to nie ma także podatku.

Tak, odnosząc się do zadatku, rozstrzygnął w wyroku z 18 lipca 2007 r. w sprawie C-277/05 (Societe Thermale) Trybunał Sprawiedliwości UE.

Not. MGM