Upadłość nie uchroni przed poprawieniem rozliczenia

Naczelnik urzędu skarbowego wezwał syndyka masy upadłości spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej do złożenia korekt VAT-7 wynikających z nieuregulowanych przez przedsiębiorstwo faktur.

Z dokumentacji przekazanej syndykowi przez zarząd upadłej spółki nie wynika, że dłużnik otrzymał od wierzycieli zawiadomienia o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 89a ust. l ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Również z dokumentacji księgowej nie wynika, że uregulował te należności w jakiejkolwiek formie - do dnia ogłoszenia upadłości dłużnika. Czy syndyk musi spełnić prośbę fiskusa?

Zgodnie z art. 89a ust. 1 ustawy o VAT podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Korekta podatku dotyczy również kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności odpisanej jako nieściągalna lub której nieściągalność została uprawdopodobniona.

Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze.

Zatem dłużnik jest stroną, która dokonuje korekty podatku naliczonego i na której ciążą obowiązki wynikające z art. 89b ustawy o VAT. W przypadku otrzymania zawiadomienia dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie nieściągalnych wierzytelności i nieuregulowania należności w terminie 14 dni od dnia otrzymania tego zawiadomienia, dłużnik jest zobowiązany do odpowiedniego pomniejszenia podatku naliczonego podlegającego odliczeniu. Oznacza to, że dłużnik w sytuacji otrzymania zawiadomienia jest zawsze zobowiązany do korekty podatku naliczonego i nie ma możliwości kwestionowania takiej korekty, nawet jeśli posiadałby wiedzę o niespełnieniu przez wierzyciela warunków wynikających z art. 89a ustawy o VAT. W konsekwencji dłużnik, w przypadku otrzymania zawiadomienia, jest zobowiązany do skorygowania podatku naliczonego. Przy czym korekta podatku naliczonego następuje przez złożenie korekty deklaracji VAT-7 za okres, w którym dokonano odliczenia podatku naliczonego. Obowiązki podatnika nałożone m.in. przepisami ustawy o VAT, w tym obowiązek składania deklaracji podatkowych, nie ustają w chwili ogłoszenia upadłości, a syndyk masy upadłości jest osobą odpowiedzialną za realizację obowiązków podatnika.

Syndyk masy upadłości ponosi zatem odpowiedzialność za rzetelność i niewadliwość ksiąg rachunkowych. Tym samym syndyk jest zobowiązany do terminowego składania deklaracji podatkowych, jak również ma obowiązek niezwłocznego regulowania należności podatkowych, z tym że obowiązek ten aktualizuje się jedynie wtedy, gdy syndyk posiada środki potrzebne do zapłaty podatku. Syndyk - działający w imieniu i na rzecz upadłego - jest zobowiązany do podpisywania deklaracji i dokonywania ewentualnych wpłat zobowiązania podatkowego.

Syndyk działając w zastępstwie zarządu spółki zobowiązany jest do wykonywania obowiązków podatkowych, ciążących na spółce będącej w upadłości likwidacyjnej, w tym do podpisywania i składania w imieniu spółki deklaracji podatkowych w zakresie podatku od towarów usług. Obowiązek ten spoczywa na syndyku również w przypadku, gdy na skutek zaistniałych po ogłoszeniu upadłości okoliczności nastąpi konieczność dokonania korekty złożonej deklaracji. W przedmiotowej sprawie bowiem okoliczność obowiązku złożenia korekty deklaracji (otrzymanie zawiadomienia) wystąpiła po ogłoszeniu upadłości i bez znaczenia jest to, że korekta ta dotyczy okresu rozliczeniowego, w którym spółka nie była w upadłości likwidacyjnej. W związku z tym syndyk musi skorygować deklaracje VAT.

Oprac. Ewa Matyszewska

dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 11 maja 2012 r. (nr IPTPP1/443-105/12-4/MW).