Siedziba firmy decyduje o obowiązkach w VAT

Przedsiębiorca podpisuje kontrakt z firmą kanadyjską, która jest podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). Firma ma siedzibę w Kanadzie i nie ma żadnych oddziałów w Polsce. Kod Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD), pod którym będzie działał podatnik, to 82.99. Nie jest on nadzorcą prac nad urządzeniami, które następnie będą wyeksportowane do Kanady. Gdzie będzie miejsce świadczenia usług?

Opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia (określanym na podstawie przepisów ustawy o VAT) jest terytorium kraju, przez które rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Artykuł 28a ustawy o VAT wprowadza drugą definicję podatnika. Ma ona zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem, według tej regulacji, jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej wynikającej z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.

Z kolei w myśl art. 28b ust. 1 ustawy o VAT miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2 - 4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j i art. 28n ustawy o VAT.

Zastrzeżenia zawarte w art. 28b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie będą miały zastosowania w opisanej sprawie. Miejsce świadczenia usług wykonywanych przez podatnika należy ustalać na podstawie zasady ogólnej, wyrażonej w tym artykule. Wobec tego miejscem świadczenia i opodatkowania świadczonych przez podatnika usług, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 wspomnianej ustawy - jest terytorium kraju, w którym usługobiorca posiada siedzibę (w rozpatrywanym przypadku Kanada). Oznacza to, że usługi te nie podlegają opodatkowaniu na terytorium Polski.

Oprac. Ewa Matyszewska

dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 6 kwietnia 2012 r. (nr IPTPP2/443-68/12-4/PR).

KOMENTARZ EKSPERTA

@RY1@i02/2012/092/i02.2012.092.07100040b.802.jpg@RY2@

Katarzyna Sala, prawnik w ECA Auxilium

Kwestia prawidłowego określenia miejsca świadczenia usług ma istotne znaczenie przy ustalaniu, czy świadczenie tych usług będzie podlegać opodatkowaniu VAT w Polsce. Przepisy poświęcone temu zagadnieniu niejednokrotnie utrudniały podatnikom właściwe określenie miejsca świadczonych przez siebie usług. Jednak po nowelizacji ustawy o VAT od 1 stycznia 2010 r. dysponujemy przepisami, które lepiej określają zasady ustalania miejsca świadczenia usług. Na te przepisy właśnie powołał się dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, stwierdzając, że świadczone przez podatnika usługi nie będą podlegać opodatkowaniu VAT w Polsce. W analizowanym stanie faktycznym podmiot zagraniczny, na którego rzecz będą świadczone usługi, spełnia przesłanki do uznania go za podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy o VAT. Skoro zatem siedziba prowadzonej przez niego działalności gospodarczej znajduje się w Kanadzie, to zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT miejscem świadczenia i opodatkowania usług będzie terytorium tego kraju.