Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości to dla branży leasingowej słodko-gorzka pigułka

Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (patrz ramka) oznacza pozytywne rozstrzygnięcie sporu, jaki od kilku lat wiele polskich firm leasingowych toczyło z fiskusem. Jednak sam odbiór tego wyroku ma już smak słodko-gorzki. Wynika to z tego, że przez ostatnie kilka lat mieliśmy bardzo duże zamieszanie związane z naliczaniem podatku VAT od usług ubezpieczeniowych towarzyszących usłudze leasingu. W jego wyniku firmy leasingowe zobowiązane były do zapłaty wysokich kwot VAT do urzędu skarbowego, co niekorzystnie wpłynęło na ich wyniki finansowe. Zarówno firmy, jak i ich klienci ponieśli też spore wydatki na prowadzenie sporów, doradztwo podatkowe i księgowe.

Powyższe spowodowane zostało zmianą podejścia urzędów skarbowych do naliczania podatku VAT od składek ubezpieczeniowych w sytuacji, w której przedmiot leasingu był ubezpieczany przez firmę leasingową, a klient zwracał firmie leasingowej koszty ubezpieczenia. Od 1998 r., czyli wydanego w tej sprawie wyroku Sądu Najwyższego, utrwaliła się praktyka, zgodnie z którą o naliczeniu lub nienaliczeniu VAT od składek ubezpieczeniowych decydowało to, czy firma leasingowa pobierała dodatkową marżę przy przenoszeniu tych składek na klienta. Jeśli nie pobierała, to zdaniem SN możliwa była refaktura kosztów ubezpieczenia z zastosowaniem zwolnienia w VAT.

Urzędy skarbowe zaczęły kwestionować tę praktykę od 2008 r., stojąc na stanowisku, że w każdym przypadku usługa ubezpieczenia stanowi element usługi leasingu, dlatego powinna być opodatkowana stawką właściwą dla usługi leasingu, czyli obecnie 23 proc. (wcześniej 22 proc.).

W konsekwencji, biorąc pod uwagę takie stanowisko fiskusa, część firm leasingowych wystawiała klientom faktury za kilka lat wstecz, oczekując zapłaty podatku od pobranych składek ubezpieczeniowych. Niejednokrotnie kończyło się to sporami z klientami. Po wyroku ETS będzie konieczność odwrócenia tej sytuacji, wystawienia korekt faktur do wcześniejszych faktur korygujących. Dodatkowo żądanie zapłaty od klientów kwot VAT od ubezpieczeń spowodowało, że ucierpiała, i to bardzo, reputacja poszczególnych firm leasingowych, jak również całej branży.

Takiego zamieszania mogliśmy uniknąć, gdyby na początku - w latach 2008-2010 - organy podatkowe wyjaśniły sprawę w drodze interpretacji podatkowych i wstrzymały się z egzekwowaniem podatku do czasu jednoznacznego rozstrzygnięcia ETS, którego teraz się doczekaliśmy.

Co wyrok unijnego sądu oznacza dla klientów? Nie ma tutaj jednoznacznej odpowiedzi, gdyż nie było jednolitej praktyki firm leasingowych w podejściu do rozliczeń z klientami. Część firm leasingowych żądała od klientów zapłaty zaległego VAT od składek ubezpieczeniowych, jak się dzisiaj okazuje - prawdopodobnie nienależnego. Zapewne te firmy leasingowe będą informowały klientów o dalszym toku postępowania, gdyż sam wyrok ETS, jak na razie, ma zastosowanie w konkretnej sprawie BGŻ Leasing, a nie przekłada się wprost na inne firmy leasingowe. Firmy te będą teraz toczyły własne postępowania z aparatem skarbowym i dopiero wynik tych postępowań będzie rzutował na czas i zasady rozliczeń z klientami. Generalnie: klienci, którzy zapłacili podatek VAT od składek ubezpieczeniowych za kilka lat, a wcześniej mieli te składki zwolnione z VAT, na pewno powinni teraz zapytać swoją firmę leasingową lub oczekiwać od niej informacji, jaki będzie dalszy tok postępowania w ich konkretnych sprawach.

Leasing i ubezpieczenie to usługi odrębne

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 17 stycznia 2013 r. (sprawa C-224/11 BGŻ Leasing przeciwko dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie) dotyczył opodatkowania usług leasingu oraz ubezpieczenia przedmiotu leasingu. Trybunał rozstrzygnął, że w przypadku gdy leasingodawca świadczy usługę leasingu np. samochodu oraz nabywa od zakładu ubezpieczeń usługę ubezpieczenia przedmiotu leasingu, a następnie refakturuje ją na leasingobiorcę, to świadczy dwie odrębne usługi. Do opodatkowania leasingu ma zastosowanie stawka właściwa dla przedmiotu leasingu, natomiast usługa ubezpieczeniowa jest zwolniona z VAT. Oznacza to, że leasingodawcy, którzy opodatkowali wcześniej takie usługi, będą mogli skorygować rozliczenie VAT.

Łz

Mariusz Włodarczyk,

dyrektor zarządzający BZ WBK Leasing