Upór ministra w sprawie korekty VAT

Mimo to minister finansów wciąż kwestionuje prawo do korekty VAT przez gminy, które początkowo zakładały, że inwestycja (np. hala sportowa) będzie służyć tylko do działalności nieopodatkowanej, a jakiś czas po jej oddaniu do użytkowania zaczęły ją odpłatnie udostępniać. Tak stwierdza w interpretacjach indywidualnych (np. z 31 lipca, nr IPPP1/443-624/14-4/Igo; z 24 czerwca, nr ILPP5/443-59/14-6/KG; z 4 lipca 2014 r., nr IBPP3/443-408/14/KG) wydanych już po rozstrzygnięciu Trybunału Sprawiedliwości UE z 5 czerwca 2014 r. w sprawie gminy Międzyzdroje (sygn. akt C-500/13).

- Zmiana przeznaczenia inwestycji powinna zasadniczo dawać prawo do korekty VAT, czyli do odliczenia podatku, co ostatnio potwierdził TSUE - podkreśla Andrzej Kapczuk, doradca podatkowy i starszy menedżer w EY.

Problem z odliczeniem

Spory o korektę VAT dotyczą zwykle inwestycji wodno-kanalizacyjnych oraz obiektów sportowych. Przykładowo - jak tłumaczy Andrzej Kapczuk - gmina buduje infrastrukturę wodno-kanalizacyjną i w związku z tym ponosi wydatki (co potwierdzają faktury wystawione przez dostawców). Nie odlicza jednak VAT, ponieważ zamierza udostępniać nieodpłatnie inwestycje innym podmiotom (najczęściej spółkom komunalnym). Oznacza to, że z punktu widzenia gminy inwestycja będzie początkowo wykorzystywana do działalności niepodlegającej opodatkowaniu VAT. Po pewnym czasie od jej oddania do użytkowania jednostka jednak zmienia decyzję i np. wydzierżawia instalacje wodno-kanalizacyjne spółce komunalnej, która oczywiście pobiera opodatkowane opłaty od użytkowników. To oznacza, że inwestycja zacznie być przez gminę wykorzystywana do działalności opodatkowanej VAT, ponieważ będzie ona wystawiać spółce faktury za korzystanie z infrastruktury.

W takich przypadkach gminy domagają się prawa do korekty VAT, bo chcą odzyskać podatek, którego wcześniej nie miały prawa odliczyć. Powołują się na zasady korekt z art. 91 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Organy podatkowe odmawiają im prawa do korekty VAT. Powołują się przy tym na wyrok TSUE z 2 czerwca 2005 r. wydany w holenderskiej sprawie (sygn. akt C-378/02) na podstawie nieobowiązującej już VI dyrektywy VAT (zastąpiła ją dyrektywa 2006/112). Trybunał stwierdził wtedy, że podmiot prawa publicznego, który nabywa inwestycję jako władza publiczna, a zatem nie działając jako podatnik VAT, i który następnie sprzedaje to dobro, działając już jako podatnik VAT, nie korzysta w zakresie tej sprzedaży z prawa do korekty (odliczenia VAT naliczonego przy nabyciu tego dobra).

Prawo do korekty

Organy podatkowe zapominają jednak o najnowszym wyroku TSUE, który dotyczył gminy Międzyzdroje i odniósł się wprost do polskich regulacji o VAT. Trybunał w postanowieniu (wydaje je wówczas, gdy uzna, że sprawa jest oczywista, a odpowiedź na zadane pytanie wynika wprost z przepisów) potwierdził, że gminom przysługuje prawo do korekty.

Spór dotyczył właściwie tego, czy taką korektę gmina może wykonać jednorazowo, czyli w jednym roku podatkowym, czy też musi ją rozłożyć w czasie (na 5 lub 10 lat). Trybunał stwierdził, że gdy przeznaczenie nieruchomości zmienia się z wykonywania czynności niedających prawa do odliczenia VAT na prowadzenie działań, które umożliwiają skorzystanie z tego prawa, to korektę należy przeprowadzić w okresie dziesięcioletnim, licząc od chwili oddania obiektu do użytkowania. Nie można więc odliczyć jednorazowo całej kwoty podatku w ciągu jednego roku podatkowego.

Potwierdza to również nowy wyrok NSA wydany w sprawie gminy Międzyzdroje będącej przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału (z 26 września 2014 r., sygn. akt I FSK 1142/14). Sąd orzekł, że gmina po zmianie przeznaczenia nieruchomości na działalność opodatkowaną może dokonywać korekty VAT przez 10 lat w wysokości 1/10 rocznie (patrz infografika).

Damian Michalak, radca prawny specjalizujący się m.in. w VAT dla samorządów terytorialnych, ocenia, że postanowienie TSUE to silny argument dla gmin w sporze z fiskusem.

- Podatnicy nie powinni akceptować negatywnego stanowiska ministra finansów dotyczącego korekty VAT, zwłaszcza że w dużej mierze dotyczy to kapitałochłonnych, wielomilionowych inwestycji komunalnych w infrastrukturę - podkreśla Damian Michalak.

Radzi, by gminy w trosce o swoje bezpieczeństwo podatkowe odpowiednio wcześnie występowały o uzyskanie interpretacji indywidualnej, a gdy będzie ona negatywna - broniły swoich racji przed sądami administracyjnymi.

Ważne

Gmina może odliczać VAT tylko w takiej części, w jakiej dotyczy on działalności opodatkowanej

@RY1@i02/2014/198/i02.2014.198.18300070d.803.jpg@RY2@

Prawo do korekty VAT

Łukasz Zalewski

 lukasz.zalewski@infor.pl