VAT od okularów drażni fiskusa

@RY1@i02/2014/168/i02.2014.168.071000200.805.jpg@RY2@

Barbara Wachowska ekspert podatkowy w dziale doradztwa podatkowego ds. VAT w KPMG w Polsce

Obowiązek zakupu okularów korekcyjnych dla pracowników nakładają na pracodawcę przepisy rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 1 grudnia 1988 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. nr 148, poz. 973).

Rozliczenie ich zakupu na gruncie podatku od towarów i usług zawsze budziło wątpliwości po stronie pracodawców. Stanowisko fiskusa dotyczące możliwości odliczenia VAT od zakupu okularów korekcyjnych dla pracownika oraz obowiązku naliczenia VAT z tytułu przekazania mu okularów przez pracodawcę uzależnione było od przyjętego u danego pracodawcy modelu refundacji.

W praktyce funkcjonują bowiem dwa modele rozliczeń kosztów nabycia okularów. Pierwszy z nich przewiduje wystawienie faktury z tytułu zakupu okularów na pracownika, któremu następnie pracodawca zwraca kwotę wydatkowaną na ich zakup. W takim wypadku organy podatkowe odmawiały pracodawcy prawa do odliczenia podatku naliczonego, uznając, że nie jest on podmiotem, który dokonał nabycia towaru. Drugi model refundacji również przewiduje dokonanie przez pracodawcę zwrotu kosztu zakupu okularów korekcyjnych pracownikowi, na fakturze ich zakupu widnieją jednak dane pracodawcy. W takiej sytuacji organy przyznawały pracodawcy prawo do odliczenia VAT z takiej faktury, przy jednoczesnym braku obowiązku naliczania VAT należnego z tytułu przekazania okularów pracownikowi. Przekazanie przez pracodawcę okularów korekcyjnych pracownikowi nie stanowi bowiem, zdaniem organów podatkowych, nieodpłatnego przekazania na cele osobiste podatników w rozumieniu art. 7 ust. 2 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.), a tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Takiej korzystnej dla podatnika interpretacji przepisów nie podzieliło jednak Ministerstwo Finansów.

Ministerstwo, odpowiadając 10 września 2013 r. na zapytanie poselskie, stwierdziło, że bez względu na podmiot ponoszący koszt zakupu okularów to pracownik jest podmiotem, który nabywa prawo do rozporządzania okularami jak właściciel. W rezultacie takiego stwierdzenia pracodawca nie będzie uprawniony do odliczenia podatku związanego z nabyciem okularów. Bez znaczenia pozostaje również kwestia, czy refundacji podlegała część czy całość wydatku. W dalszym ciągu, zdaniem Ministerstwa Finansów, pracodawca nie ma jednak obowiązku naliczania podatku należnego z tytułu przekazania okularów pracownikowi.

Odpowiedź ministerstwa miała bezpośredni wpływ na zmianę linii interpretacyjnej przez organy skarbowe. Obecnie bowiem organy dokonują analogicznej interpretacji przepisów w przedmiotowym zakresie (przykładowo interpretacja indywidualna wydana przez dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 17 lutego 2014 r., nr IPPP3/443-1068/13-4/MKw).

Podsumowując, z punktu widzenia podatnika bezpieczniej będzie nie odliczać podatku naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących zakup okularów dla pracowników i nie naliczać podatku należnego z tytułu ich przekazania.

@RY1@i02/2014/168/i02.2014.168.071000200.806.jpg@RY2@

Piotr Augustyniak partner w K&L Gates Jamka Sp.k.

Zasady związane z przeprowadzaniem badań lekarskich pracowników reguluje art. 229 kodeksu pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.), jak również rozporządzenie ministra zdrowia i opieki społecznej z 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w kodeksie pracy (Dz.U. nr 69, poz. 332 ze zm.).

Z kolei wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii dla stanowisk pracy wyposażonych w monitory ekranowe i wymagania dotyczące organizacji pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe reguluje rozporządzenie ministra pracy i polityki socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (Dz.U. nr 148, poz. 973). Na podstawie par. 8 ust. 1 tego rozporządzenia pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom zatrudnionym na stanowiskach z monitorami ekranowymi profilaktyczną opiekę zdrowotną, w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Z par. 8 ust. 2 tego rozporządzenia wynika obowiązek zapewnienia pracownikom okularów korygujących wzrok, zgodnie z zaleceniem lekarza, jeżeli wyniki badań okulistycznych przeprowadzonych w ramach profilaktycznej opieki zdrowotnej wykażą potrzebę ich stosowania podczas pracy przy obsłudze monitora ekranowego.

Zatem pracodawca, pokrywając koszty okularów swoich pracowników, wypełnia obowiązki nałożone odrębnymi przepisami i tym samym koszty te związane są z prowadzoną przez niego działalnością. Nabywane przez pracodawcę okulary są wykorzystywane przez niego do wykonywania czynności opodatkowanych. Wynika to z faktu, że pracownicy korzystający z okularów korekcyjnych otrzymywać będą okulary w ramach stosunku służbowego, zaś pracodawca został zobligowany do zapewnienia pracownikom zgodnych z przepisami warunków pracy. Zakup okularów będzie związany z ogólną opodatkowaną działalnością pracodawcy zapewniać będzie bezpieczną pracę pracowników.

Zatem zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT pracodawca ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu okularów korekcyjnych należących do jego przedsiębiorstwa, a następnie nieodpłatnie bądź częściowo odpłatnie przekazywanych jego pracownikom. Bowiem zakup ww. towarów przekazywanych nieodpłatnie bądź częściowo odpłatnie w ramach stosunku służbowego pracownikom będzie związany ze sprzedażą opodatkowaną. Nie można zgodzić się z tezą, że pracodawca nie dysponuje takimi okularami jak właściciel. Może bowiem wskazać, że pracownik odchodzący z pracy ma prawo do odkupienia tych okularów od pracodawcy bądź ich zwrotu. Idąc takim tropem można dojść do wniosku, że przekazanie pracownikom laptopów czy tabletów również pozbawia pracodawcę prawa do odliczenia VAT. Takie wnioski wydają się zupełnie nieuzasadnione, a ostatnie interpretacje stanowią wyraz nadmiernego fiskalizmu, nieznajdującego uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.

Podsumowanie:

Jak widać, sprawa nie jest oczywista i każda ze stron ma argumenty na poparcie swojego stanowiska. Na razie można zaobserwować jednorodną linię interpretacyjną, która odmawia prawa do zwrotu VAT przy zakupie okularów dla pracowników. To stanowisko organów podatkowych. Jednak podatnicy mogą się odwoływać od tych decyzji do sądów administracyjnych i dopiero wydane w takich sprawach wyroki będą wykładnią przepisów .

Oprac. EC