Projekty zmian: fiskus przychylny dla przedsiębiorców, ale bezwzględny dla korupcji

OPINIE EKSPERTÓW

@RY1@i02/2014/139/i02.2014.139.07100020a.801.jpg@RY2@

Piotr Litwin doradca podatkowy, partner w Enodo Advisors

Czwarta ustawa deregulacyjna, nad którą obecnie toczą się prace legislacyjne, zawiera kilka zmian w zakresie przepisów ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (ustawa o VAT).

Pierwsza z nich polega na minimalnej modyfikacji brzmienia przepisu dotyczącego rejestracji dla potrzeb VAT. Jednak ta niewielka zmiana powoduje, że podatnicy nie będą już musieli obowiązkowo uzyskiwać poświadczenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R. Jego uzyskanie obciążone jest opłatą skarbową w wysokości 170 zł. Zniesienie obowiązku uzyskiwania poświadczenia rejestracji (ściśle rzecz ujmując, sama opłata nie jest likwidowana, nadal bowiem może się pojawić, gdy ktoś dobrowolnie wystąpi o poświadczenie rejestracji) oznacza zatem oszczędność. Nie jest to dużo, ale takie, nawet niewielkie zmiany należy ocenić pozytywnie.

Druga zmiana jest istotniejsza, a ponadto wpisuje się w szerszy kontekst zmian przepisów dotyczących odpraw celnych w portach, nazywanych czasem pakietem portowym. Zmiany te mają być odpowiedzią na malejący ruch w polskich portach i poprzez ułatwienie odpraw celnych podnieść ich atrakcyjność. Zasadnicze zmiany w tym zakresie mają polegać przede wszystkim na skróceniu czynności służbowych w zakresie procedur dokonywanych w portach. Z tym skorelowana jest zmiana w ustawie o VAT dotycząca rozliczania VAT od importu poprzez deklarację podatkową (co jest neutralne dla importera), a nie poprzez wpłatę VAT na rzecz organów (z możliwością późniejszego potraktowania tak zapłaconego podatku jako VAT naliczonego do odliczenia). Zmiana polega na umożliwieniu skorzystania z takiej formy prowadzenia rozliczeń podmiotom mającym status upoważnionego podmiotu gospodarczego (AEO) w rozumieniu przepisów Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Zmianę tę należy również ocenić pozytywnie, chociaż powstaje pytanie, dla jak szerokiego kręgu przedsiębiorców będzie to ułatwienie. Na tym tle zwraca uwagę spór, jaki pojawił się w trakcie prac legislacyjnych w rządzie. Ministerstwo Gospodarki chciało, aby uprawnienie do rozliczenia VAT od importu przysługiwało również podatnikom, którzy wprawdzie sami nie mają statusu AEO, jednak korzystają z usług takiego podmiotu, który składa za nich zgłoszenie celne jako przedstawiciel pośredni (tj. działający na rzecz importera, ale we własnym imieniu). Doprowadziłoby to do znacznego rozszerzenia kręgu podmiotów mogących skorzystać z uproszczonego rozliczenia VAT od importu. Spotkało się to jednak ze sprzeciwem Ministerstwa Finansów, które uznało, że taka zmiana umożliwiłaby rozliczanie w deklaracji VAT od importu praktycznie każdemu podatnikowi i miałaby daleko idące niekorzystne skutki budżetowe. W ramach kompromisu MF zaproponowało ustępstwo, w moim przekonaniu w gruncie rzeczy minimalne, polegające na tym, że rozliczenie VAT od importu poprzez deklarację dotyczyłoby podmiotów mających status AEO, zarówno wtedy, gdy zgłoszenie importowe składają sami, jak i przez przedstawiciela pośredniego. Ministerstwo Gospodarki przystało na tę modyfikację, jednocześnie pozostawiając zasadniczy spór do rozstrzygnięcia przez Radę Ministrów. Ostatecznie przyjęto rozwiązanie umożliwiające rozliczanie VAT od importu w deklaracji podatkowej jedynie przez podmioty mające status AEO.

WAŻNE

Nie będzie już obowiązku uzyskiwania poświadczenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R

● Z miana ustawy o Służbie Celnej oraz niektórych innych ustaw

@RY1@i02/2014/139/i02.2014.139.07100020a.802.jpg@RY2@

Wojciech Krok doradca podatkowy, Parulski & Wspólnicy Doradcy Podatkowi s.c.

Zawiera wiele zmian istotnych dla podmiotów gospodarczych współpracujących ze Służbą Celną, aczkolwiek zmiany te nie są rewolucyjne.

Pierwsza, bardzo duża grupa zmian dotyczy organizacji wewnętrznej Służby Celnej. Mają one na celu zapobieganie korupcji (wprowadza się m.in. testy psychofizyczne dla funkcjonariuszy najbardziej narażonych na pokusę korupcji), a także wzmocnienie organizacyjne, aby można było łatwiej i bardziej elastycznie zarządzać zasobami ludzkimi (wprowadzane są np. zarządzenia szefa Służby Celnej). Zmian tych jest na tyle dużo i są one na tyle szczegółowe, że ich omówienie przekracza ramy niniejszego komentarza, widać jednak determinację Ministerstwa Finansów, aby Służba Celna działała skuteczniej i była mniej podatna na korupcję. Podobne zmiany są wprowadzane w ustawie o urzędach i izbach skarbowych.

Wśród zmian, które dotyczą przedsiębiorców bezpośrednio, należy przede wszystkim wskazać na plany wprowadzenia jednego okienka, gdzie przedsiębiorca ma załatwiać wszystkie swoje sprawy ze Służbą Celną. Takie rozwiązania pozwolą zaoszczędzić czas zarówno przedsiębiorców, jak i funkcjonariuszy celnych.

Drugą istotną zmianą - dotyczącą działalności urzędów i izb skarbowych - jest wzmocnienie systemu wsparcia podatnika. Polegać to ma na rozwijaniu przez organy podatkowe działalności informacyjnej. W założeniu urzędy skarbowe mają informować podatników o ich prawach i obowiązkach, o zasadach wypełniania formularzy podatkowych i ogólnie zwiększać świadomość społeczeństwa. Działania te mają być podejmowane przez Krajową Informację Podatkową, ale również przez komórki w urzędach skarbowych.

Bardzo ciekawym rozwiązaniem jest wyznaczenie jednej izby celnej odpowiedzialnej za rozliczanie wszystkich opłat i podatków, które pobierają organy celne. Takie rozwiązanie może pozytywnie wpłynąć na szybkość rozliczania podatków, aczkolwiek może również doprowadzić do negatywnych skutków, związanych z powstaniem izby molocha, zajmującej się tylko i wyłącznie rozliczeniami w oderwaniu od kwestii merytorycznych.

Kolejna istotna zmiana dotyczy zasad prowadzenia postępowania audytowego, poprzedzającego wydanie określonych zezwoleń. Zmiany te mają głównie na celu umożliwienie organom celnym monitorowania stosowania zezwoleń wydanych przez organy Służby Celnej, przez co organy będą mogły łatwiej i bardziej elastycznie zwracać przedsiębiorcom uwagę na konieczność poprawy działalności w tym zakresie. Regulacje dotyczące postępowania audytowego zmierzają w kierunku coraz ściślejszej współpracy z przedsiębiorcą.

Omówione zmiany wydają się mało spektakularne, ale wbrew pozorom mogą bardzo wyraźnie wpłynąć na jakość obsługi podatników i przedsiębiorców przez organy podatkowe i celne. Prawdopodobnie jednak, aby rzetelnie ocenić ich efekty, trzeba będzie obserwować ich funkcjonowanie co najmniej przez rok.

WAŻNE

Planuje się wprowadzenie jednego okienka, gdzie przedsiębiorca ma załatwiać wszystkie swoje sprawy ze Służbą Celną