VAT od samochodów: fiskus żąda niemożliwego

W ciągu ostatnich kilku miesięcy zasady odliczania VAT od wydatków związanych z samochodami do 3,5 t dopuszczalnej masy całkowitej (dalej: DMC) zmieniły się dwa razy i to w sposób nad wyraz istotny. Najpierw przepisy, które weszły w życie 1 stycznia 2014 r., dały prawo do pełnego odliczenia VAT od samochodów z kratką (a właściwie samochodów wyglądających jak osobowe, ale zarejestrowanych jako ciężarowe), czego skutkiem był wyraźny wzrost sprzedaży nowych pojazdów w I kwartale 2014 r. Wciąż też można było odliczać pełny VAT od kosztów eksploatacji, napraw i przeglądów, a w przypadku samochodów z kratką - także cały VAT od paliwa (w przypadku samochodów osobowych nie było takiej możliwości).

Ważna zmiana

Kolejna zmiana weszła w życie 1 kwietnia 2014 r. W jej wyniku w większości przypadków podatnicy mogą odliczyć jedynie 50 proc. VAT od wydatków związanych z samochodami. Limitowane odliczenie dotyczy zakupu, leasingu, eksploatacji, wyposażenia, części, napraw, przeglądów, a także paliwa do samochodów z kratką. W przypadku samochodów osobowych możliwość odliczania 50 proc. VAT od paliwa ma się pojawić dopiero 1 lipca 2015 r. - do tej daty odliczenie nie przysługuje. W niektórych jednak przypadkach istnieje możliwość odliczania całego VAT, ale wymaga to spełnienia dodatkowych warunków.

Z kratką

Aby odliczyć VAT bez limitu, należy posiadać odpowiednią dokumentację. W przypadku pojazdów nabywanych w I kwartale 2014 r. najpopularniejsze pod względem odliczenia VAT były pojazdy samochodowe, w których liczba miejsc (siedzeń) łącznie z miejscem dla kierowcy wynosi:

a) 1 - jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 425 kg,

b) 2 - jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 493 kg,

c) 3 lub więcej - jeżeli dopuszczalna ładowność jest równa lub większa niż 500 kg.

Obowiązujące w tym okresie przepisy stwierdzały, że w przypadku powyższych pojazdów dopuszczalna ładowność pojazdu oraz liczba miejsc (siedzeń) określone są na podstawie dokumentów wydanych zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym. Pojazdy, które w dokumentach, o których mowa w zdaniu pierwszym, nie mają określonej dopuszczalnej ładowności lub liczby miejsc, uznaje się również za samochody osobowe, a więc dają prawo do odliczenia limitowanego.

Potwierdzenie spełnienia powyższych wymogów ma istotne znaczenie także po 31 marca 2014 r. z uwagi na to, że omawiane auta uprawniają podatnika do odliczania 50 proc. od paliwa (inne pojazdy do 3,5 t DMC będą uprawniały do odliczania 50 proc. VAT od paliwa dopiero od 1 lipca 2015 r.).

Rozliczenie

Podatnicy, którzy nabyli samochody z kratką w I kwartale 2014 r., poskładali już deklaracje, w których wykazali swój zakup. Ci, którzy mogli, VAT odliczyli. Reszta przeniosła VAT na następne okresy, a niektórzy zażądali zwrotu. W szczególności tych ostatnich mogła zaskoczyć reakcja organów podatkowych. Niektóre z nich żądały bowiem przedłożenia świadectw homologacji. Tymczasem podatnicy nie otrzymali takiego dokumentu od sprzedawcy, wobec czego odliczenie VAT stawało pod znakiem zapytania.

Okazuje się bowiem, że w międzyczasie nastąpiła zmiana przepisów o ruchu drogowym i świadectwa homologacji nie są już wydawane nabywcom pojazdów. Brak jest jakichkolwiek podstaw do żądania czegoś, czego już nie ma (w przypadku nowych aut), a prawo do odliczenia VAT można udokumentować w inny sposób.

Na samochody z kratką mówi się często, że są to auta z homologacją ciężarową (homologacją N1, gdzie N1 oznacza pojazd ciężarowy).

Okazuje się jednak, że obecnie posiadanie homologacji ciężarowej nie jest dokumentowane świadectwem homologacji. Zamiast niego wydawane jest świadectwo zgodności, świadectwo zgodności WE oraz oświadczenie o danych i informacjach o pojeździe niezbędnych do rejestracji i ewidencji pojazdów. Z dokumentów tych wynika, czy pojazd spełnia wymogi stawiane przez przepisy o VAT, a co ważniejsze - są to dokumenty wydane na podstawie prawa o ruchu drogowym.

W efekcie świadectwo homologacji nie jest wymagane do odliczenia VAT, jeżeli podatnik posiada powyższe dokumenty.

Co wystawiają producenci pojazdów

Producent nowych pojazdów jest obowiązany:

1) wystawić:

a) świadectwo zgodności WE albo świadectwo zgodności - do każdego pojazdu, na którego typ wydano odpowiednio świadectwo homologacji typu WE pojazdu albo świadectwo homologacji typu pojazdu, albo

b) świadectwo zgodności - do każdego pojazdu, na którego typ wydano świadectwo homologacji typu wydane na dany typ pojazdu zgodnie z procedurą homologacji typu przez właściwy organ innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej i uznanego w ustawowym trybie;

2) złożyć oświadczenie zawierające dane i informacje o pojeździe niezbędne do rejestracji i ewidencji pojazdu;

3) zamieścić w instrukcji obsługi lub podręczniku użytkownika informacje zawierające ograniczenia lub specjalne warunki montażu mające wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym lub ochronę środowiska - o ile występują.

@RY1@i02/2014/105/i02.2014.105.07100030b.802.jpg@RY2@

Paweł Ziółkowski

Paweł Ziółkowski

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).

Ustawa z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.).