Czekają na fakturę i myślą, ile VAT odliczą

TO BUDZI KONTROWERSJE

Zmiany w rozliczaniu VAT od zakupów samochodowych dotyczą klasyfikacji pojazdów, przeglądów, ewidencji. Ale czy i jak rozliczać VAT na przełomie dwóch stanów prawnych, zwłaszcza jeżeli u sprzedawcy obowiązek podatkowy powstał w marcu, zaś świadczenie jest realizowane już w kwietniu i w tym miesiącu nabywca otrzymał fakturę? Oczywiście znów ustawodawcy zabrakło pomysłu.

Pomocne przepisy

Gdy od 1 stycznia 2014 r. prawodawca zmienił zasady wyznaczania obowiązku podatkowego, dość "uczciwie" wskazał, jak mamy zachowywać się na przełomie stanów prawnych (oczywiście nie udało mu się rozwiać wszelkich wątpliwości, ale przepisy przejściowe były bardzo pomocne). W nowelizacji z 7 lutego 2014 r. (wprowadzającej zmiany od 1 kwietnia), dotyczącej VAT od samochodów, również zamieszczono wiele unormowań, które miały wspierać podatników, mówiąc, jak zachować się na przełomie czy w okresie przejściowym. Jeżeli jednak, drogi podatniku, otrzymałeś fakturę w kwietniu, maju, czerwcu, październiku itd., dotyczącą sprzedaży "na przełomie", to musisz radzić sobie sam.

Wystarczy minimalne tylko doświadczenie podatkowe, by uświadomić sobie, że mogą być sytuacje, w których: otrzymamy fakturę za sprzedaż marcową w kwietniu, albo kwietniową w marcu, czy w kwietniu otrzymamy fakturę dotyczącą sprzedaży, dla której obowiązek podatkowy powstał w marcu, ale usługa/dostawa była wykonana w kwietniu.

Jak zachować się w takich przypadkach? Co decyduje o właściwości przepisów? Obowiązek podatkowy u sprzedawcy? Tak wyczytamy na str. 23 broszury informacyjnej zamieszczonej na stronie Ministerstwa Finansów. Czy to oznacza, że jeżeli w grudniu 2015 r. otrzymam fakturę za paliwo do samochodu "z kratką", sprzedane w marcu 2014 r., to odliczę 100 proc. VAT naliczonego? Na to by wyglądało!

Ważny dokument

Oczywiście w polskim podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy kreuje skutki podatkowe u sprzedawcy z całą pewnością (chyba że akurat jakiś przepis mówi coś innego). Ale przecież nabywca, by dokonać rozliczenia podatku naliczonego przez sprzedawcę od zakupu krajowego, musi spełnić jeszcze jeden warunek: otrzymać fakturę! Tak pięknie opisał nam to, w licznych wersach uzasadnienia, autor projektu zmian do ustawy o VAT, które weszły w życie od 1 kwietnia 2013 r., a których znaczna część obowiązuje od 1 stycznia 2014 r. Co zatem z tą fakturą: czy jest ona tylko hamulcowym odliczania VAT (dopóki jej nie otrzymasz, to sprzedawca musi płacić VAT, a ty, podatniku, nie możesz go odliczyć), a oprócz tego w żaden sposób nie wpływa na prawa i obowiązki podatnika? Oczywiście, dla znacznej części podatników rozwiązanie typu "obowiązek podatkowy rządzi", jest bardzo korzystne. Przykład? Proszę: podatnik kupił paliwo do samochodów "z kratką" czy N1 w marcu 2014 r., a fakturę otrzymał w kwietniu. Według takiej metody rozlicza jeszcze cały VAT naliczony.

Ale co będzie w sytuacji, gdy ten sam podatnik korzysta z samochodów osobowych w ramach leasingu i fakturę za czynsz kwietniowy otrzymał w kwietniu, jednak była ona wystawiona w marcu? Przecież, mimo że samochód osobowy jest wykorzystywany w kwietniu, w nowym stanie prawnym, wedle którego VAT naliczony stanowi 50 proc. podatku (nawet jeżeli podatnik skonsumował wcześniej swoje 60 proc., tj. 6000 zł) i fakturę podatnik otrzymał w kwietniu, u sprzedawcy obowiązek podatkowy powstał jeszcze w marcu! Konsekwentne zastosowanie zasady, wedle której decyduje moment powstania obowiązku podatkowego, przesądzi o braku prawa do odliczenia 50 proc. VAT. Obawiam się, a w zasadzie jestem pewien, że w takiej sytuacji część podatników popełni błędy, odliczając VAT. Jestem też przekonany, że dla części urzędników nie do końca będzie oczywiste to, że po otrzymaniu np. w grudniu 2014 r. faktury za paliwo do samochodu "z kratką", podatnik rozliczy cały VAT.

Jedno kryterium

Nawet jeżeli dla ustawodawcy sprawa jest oczywista, to czy w ramach przyjaznego państwa, otwartego dla obywatela, nie można było jasno zapisać, że decyduje moment powstania obowiązku podatkowego, albo wykonania świadczenia, albo otrzymania faktury?

WAŻNE

Czy nie można było jasno zapisać, że decyduje moment powstania obowiązku podatkowego, albo wykonania świadczenia, albo otrzymania faktur

@RY1@i02/2014/090/i02.2014.090.07100030b.803.jpg@RY2@

Radosław Kowalski doradca podatkowy

Radosław Kowalski

doradca podatkowy

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.).