Sprzedaż części spółdzielni nie musi podlegać VAT

Spółdzielnia (podatnik VAT, świadczący usługi zakwaterowania oraz najmu) posiada dwa ośrodki wczasowe, z których jeden chce sprzedać. Przedmiotem sprzedaży będzie ośrodek jako całość, która obejmuje grunt własny, budynki, budowle oraz wyposażenie budynków. Spółdzielnia od wielu lat wyodrębnia ośrodek przeznaczony do sprzedaży w swoim systemie księgowym jako odrębny dział. Zobowiązania związane z jego prowadzeniem regulowane są na bieżąco. Czy spółdzielnia może sprzedać ośrodek wczasowy jako zorganizowaną część przedsiębiorstwa, która jest wyłączona z opodatkowania VAT?

Stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części. Ze względu na szczególny charakter tego przepisu powinien on być interpretowany ściśle. A to oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części.

Pod pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa, jest więc to, aby stanowiła ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu. Musi ono zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej.

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu itp.

Wyodrębnienie finansowe oznacza sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części.

Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne, niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Ponieważ ośrodek przeznaczony do sprzedaży jest wyodrębniony organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie, a zatem stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, jego zbycie nie będzie podlegać VAT.

z 15 stycznia 2014 r., nr ITPP2/443-1163/13/AK

Oprac. Ewa Ciechanowska