Zasady rozliczania VAT przez komorników zgodne z unijnymi

Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Podatków i Unii Celnej 29 kwietnia 2015 r. zajęła stanowisko wobec skargi złożonej przez reprezentantów komorników, która dotyczyła kwestii związanych z opodatkowaniem VAT sprzedaży w trybie egzekucyjnym. W piśmie władz unijnych przypomniano, że w skardze postawiono zarzuty dotyczące art. 18 polskiej ustawy o VAT, który nakłada m.in. na komorników sądowych obowiązek pobierania tego podatku od dostaw towarów dokonywanych w trybie egzekucji oraz przekazywania go władzom państwowym. Chodzi o sprzedaż nieruchomości w imieniu dłużnika w trybie egzekucji.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości

W dokumencie poinformowano, że 26 marca 2015 r. Trybunał Sprawiedliwości UE zajął stanowisko dotyczące tych samych problemów, które przedstawiono w skardze (wyrok w sprawie C-499/13). Trybunał orzekł, że regulacje dyrektywy Rady w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej nie sprzeciwiają się przepisowi prawa krajowego nakładającego na komornika sądowego obowiązek obliczenia, pobrania i zapłaty VAT od sprzedaży nieruchomości w trybie egzekucji.

Ponadto Trybunał Sprawiedliwości stanął na stanowisku, że tzw. zasada proporcjonalności nie sprzeciwia się przepisowi prawa krajowego, na podstawie którego komornik sądowy odpowiada całym swoim majątkiem za kwotę VAT uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości w trybie egzekucji. Dotyczy to przypadku, gdy nie wykona on obowiązku pobrania i wpłacenia tego podatku - pod warunkiem że faktycznie posiada wszelkie instrumenty prawne do jego spełnienia. Natomiast zbadanie, czy zaistniała taka sytuacja należy do sądu.

Oprócz tego Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że regulacje i zasady unijne nie sprzeciwiają się krajowemu przepisowi, na podstawie którego płatnik (komornik) musi obliczyć, pobrać i wpłacić VAT z tytułu sprzedaży dokonanej w trybie egzekucji, bez możliwości odliczenia kwoty podatku naliczonego w okresie od początku okresu rozliczeniowego do daty pobrania podatku od podatnika.

Trybunał zaakceptował status prawny i obowiązek założony przez polskie przepisy na komorników w związku z uiszczaniem podatku VAT z tytułu dostawy towarów sprzedawanych w imieniu dłużnika w ramach postępowania egzekucyjnego, uznając je za zgodne z dyrektywą VAT.

Przepis nie narusza dyrektywy

W związku z tym wspomniany art. 18 naszej ustawy o podatku VAT nie narusza unijnej dyrektywy - podkreślono w piśmie Dyrekcji Generalnej KE ds. Podatków i Unii Celnej z 29 kwietnia 2015 r. W dokumencie tym nawiązano również do nałożonego na komorników sądowych obowiązku wystawiania faktur potwierdzających czynności egzekucyjne. Jak podkreślono, zgodnie z informacjami przedstawionymi przez władze polskie obowiązek ten został nałożony na komorników sądowych jako płatników VAT. Chodzi bowiem o to, że pobranie podatku VAT wiąże się ze sprzedażą towaru za ustaloną cenę, w której będzie się on zawierał. Ponadto zasady wystawiania wspomnianych faktur są identyczne, co do zasady, jak w pozostałych przypadkach uregulowanych w przepisach. Jednocześnie w piśmie podkreślono, że z dyrektywy VAT wynika, że każdy podatnik upewnia się, że faktura została wystawiona przez niego nabywcę lub usługobiorcę lub w jego imieniu i na jego rzecz przez osobę trzecią. Dotyczy to m.in. dostaw towarów lub świadczenia usług na rzecz innego podatnika lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

W związku z tym nałożony na komornika (występującego jako osoba trzecia) obowiązek wystawiania faktury w imieniu dłużnika jest zgodny z dyrektywą VAT - podkreślono w piśmie władz unijnych. Jednocześnie zwrócono uwagę na wyjaśnienia polskich władz w tej kwestii, w których podkreślono, że nałożenie obowiązku fakturowania na komornika sądowego (płatnika) w przypadku sprzedaży egzekucyjnej ma przyczynić się do tego, aby podatek trafił do budżetu państwa.

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl