O stawce podatku od przedawnionej pożyczki lub depozytu nieprawidłowego

sygn. akt II FSK 1550/14

WYROK NSA z 29 czerwca 2016 r.

O CO TOCZYŁ SIĘ SPÓR

Chodziło o to, czy podatnik, który po upływie 5 lat zgłosi pożyczkę do urzędu skarbowego i zapłaci zaległy podatek wraz z odsetkami, a dopiero potem powoła się na nią przed organem podatkowym, zdoła uniknąć 20-proc. stawki podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Rozstrzygnięcie sądu okazało się jednak znacznie ciekawsze, bo płyną z niego wnioski także dla tych, którzy dobrowolnie zdecydują się na zapłatę podatku po przedawnieniu zobowiązania.

Wątpliwości wzięły się z tego, że zgodnie z art. 7 ust. 5 pkt 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 223 ze zm.) stawka podatku wynosi 20 proc. wtedy, gdy podatnik powoła się na zawarcie umowy pożyczki, od której należny podatek nie został zapłacony.

Wyrok zapadł na tle sprawy podatniczki, która przyznała się do pożyczki już po otrzymaniu od organu zawiadomienia o wszczęciu czynności sprawdzających. Pożyczkę zgłosiła jednak i opłaciła jeszcze przed powołaniem. Uważała, że dzięki temu uda się jej uniknąć sankcyjnej 20-proc. stawki podatku i zapłaci jedynie 2 proc. daniny.

Fiskus uznał jednak, że 2-proc. stawka podatku jest wykluczona. Stwierdził, że gdyby nie wszczął postępowania w sprawie nieujawnionych dochodów, które groziło kobiecie zapłatą 75-proc. podatku, to ta nigdy nie przyznałaby się do pożyczki. Skoro tak, to w grę wchodzi już tylko stawka sankcyjna.

ROZSTRZYGNIĘCIE

Rozstrzygnięcie było niekorzystne dla podatniczki i potwierdziło dotychczasową linię orzeczniczą. Z wyroku wynika jednak szerszy wniosek - ważny dla wszystkich tych, którzy zgłoszą do urzędu pożyczkę po upływie okresu przedawnienia. NSA stwierdził bowiem, że po upływie 5 lat nie ma już możliwości zapłaty 2-proc. podatku od czynności cywilnoprawnych. Niezależnie od tego, czy podatnik zgłosi pożyczkę dobrowolnie, czy pod przymusem (na skutek wszczęcia przez organ kontroli), to i tak odda fiskusowi 20 proc. Stawka 2 proc. ma bowiem zastosowanie jedynie do pierwotnego zobowiązania, które wygasa po 5 latach na skutek przedawnienia, a wtedy podatek nie jest już należny. Po upływie przedawnienia podatek może zostać zapłacony tylko na skutek odnowienia się obowiązku podatkowego, a ten odnawia się na skutek powołania i wtedy już stosuje się stawkę 20 proc.

PODSUMOWANIE

Jeśli zobowiązanie wygaśnie na skutek przedawnienia (co ma miejsce po upływie 5 lat), to zgłoszenie pożyczki do urzędu po tym okresie będzie zawsze skutkowało obowiązkiem zapłaty 20 proc. podatku. Na 2 proc. podatku nie może liczyć także ten, kto zgłosi pożyczkę z własnej inicjatywy.

@RY1@i02/2017/001/i02.2017.001.07100070d.801.jpg@RY2@

Linia orzecznicza