Od 2010 roku e-kontrola obejmie przemieszczanie wyrobów akcyzowych

Jedną z istotniejszych zmian w funkcjonowaniu systemu podatku akcyzowego jest wprowadzenie elektronicznego systemu kontroli nad przemieszczaniem wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Jak podaje Wojciech Krok, doradca podatkowy z Kancelarii Parulski & Wspólnicy, zastąpi on dotychczasowe rozwiązania, oparte na administracyjnych dokumentach towarzyszących (ADT) w formie papierowej.

- Obecnie funkcjonujący system jest dla przedsiębiorców bardzo uciążliwy, głównie ze względu na konieczność spełnienia wielu czasochłonnych wymogów administracyjnych, aby móc wyroby akcyzowe wyprowadzić czy wprowadzić do składu podatkowego - ocenia Wojciech Krok.

Zawieszenie poboru akcyzy

Nowe zasady stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy określone zostaną w art. 41-41f ustawy akcyzowej. Wojciech Krok wyjaśnia, że zgodnie z proponowanym brzmieniem art. 41 ustawy akcyzowej podstawowym warunkiem stosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy będzie zastosowanie elektronicznego dokumentu ADT (e-ADT), zamiast dokumentu ADT w wersji papierowej. Zmiana ta wynika z obowiązku implementacji przez wszystkie państwa członkowskie postanowień nowej dyrektywy horyzontalnej, która wejdzie w życie 1 kwietnia 2010 r. - Te rewolucyjne zmiany zostały podzielone na dwa etapy. W pierwszym - od 1 kwietnia do 31 grudnia 2010 r. - elektroniczny system przemieszczania wyrobów akcyzowych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy będzie odnosił się jedynie do sytuacji nabycia wewnątrzwspólnotowego wyrobów akcyzowych przesyłanych do Polski. Wtedy po stronie odbiorcy - podmiotu prowadzącego skład podatkowy lub zarejestrowanego odbiorcy - będą miały zastosowanie zasady określone w art. 41-41f ustawy o podatku akcyzowym - tłumaczy Wojciech Krok.

Wskazuje też, że w odniesieniu do pozostałych sytuacji, kiedy wyroby akcyzowe będą przemieszczane w procedurze zawieszenia poboru akcyzy na terenie kraju oraz w ramach dostawy wewnątrzwspólnotowej i eksportu, zastosowanie będą miały dotychczasowe zasady papierowego wystawiania i obiegu dokumentu ADT.

Od 1 stycznia 2011 r. zacznie natomiast w całości funkcjonować wspólnotowy elektroniczny system przemieszczania wyrobów akcyzowych.

- Wtedy już każde przemieszczenie wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy będzie musiało następować z wykorzystaniem systemu elektronicznego i zastosowaniem e-ADT. Należy pamiętać, że przepisy w tym zakresie będą też miały zastosowanie do wyrobów opodatkowanych zerową stawką akcyzy, o ile są one wymienione w załączniku nr 2 do ustawy - podpowiada nasz ekspert z Kancelarii Parulski & Wspólnicy.

Ważne

Jeśli bezrobotny spóźni się ze spłatą rat, będzie musiał zapłacić dodatkowo odsetki, naliczone na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, które obecnie wynoszą 10 proc. w skali roku

Zabezpieczenie akcyzowe

Zgodnie z nowymi zasadami, tak jak dotychczas, przed wyprowadzeniem wyrobów akcyzowych ze składu podatkowego w procedurze zawieszenia poboru akcyzy niezbędne będzie złożenie zabezpieczenia akcyzowego. Jednak - jak wskazuje Wojciech Krok - po 1 stycznia 2011 r. operacje związane z zabezpieczeniem (np. saldowanie zabezpieczenia generalnego) będą przeprowadzane automatycznie przez system elektroniczny.

W ramach systemu elektronicznego kluczowymi dokumentami będzie elektroniczny dokument ADT i raport odbioru. Jedynie w sytuacji awarii systemu inne dokumenty będą mogły czasowo zastępować dokumenty elektroniczne.

- Podmioty uczestniczące w obrocie wyrobami akcyzowymi w procedurze zawieszenia poboru akcyzy będą musiały mieć dostęp do systemu, tak aby możliwe było wysyłanie projektów dokumentów e-ADT przed wysyłką wyrobów w procedurze zawieszenia poboru akcyzy oraz raportów odbioru wyrobów akcyzowych. Należy bowiem zaznaczyć, że brak dostępu do tego systemu z przyczyn leżących po stronie przedsiębiorcy uniemożliwi przesyłanie wyrobów akcyzowych w procedurze zawieszenia poboru akcyzy - mówi Wojciech Krok.

Dodaje, że zakończenie procedury zawieszenia poboru akcyzy będzie następowało na podstawie raportu odbioru wyrobów akcyzowych, wygenerowanego przez odbiorcę wyrobów (np. podmiot prowadzący skład podatkowy). Raport odbioru będzie wysyłany przez odbiorcę wyrobów do systemu poprzez internet. Jeżeli sporządzony raport będzie prawidłowy, zostanie automatycznie przesłany przez system do podmiotu wysyłającego, jeżeli przemieszczenie miało miejsce w całości na terenie kraju (np. pomiędzy składami podatkowymi zlokalizowanymi na terenie kraju). Natomiast jeżeli wyroby zostały wysłane z innego państwa UE, raport odbioru zostanie przesłany do właściwych władz państwa członkowskiego wysyłki. Dopiero za pomocą systemu tego państwa raport zostanie przekazany do podmiotu wysyłającego.

Awaria systemu

Artykuł 41e projektowanej ustawy akcyzowej wskazuje na zasady postępowania podmiotu wysyłającego wyroby akcyzowe w procedurze zawieszenia poboru akcyzy w sytuacji, gdy nie funkcjonuje system elektroniczny. Wojciech Krok zwraca uwagę, że przede wszystkim przepis ten wskazuje, co należy od strony formalnej rozumieć jako niedostępność systemu. Zgodnie z ust. 1 art. 41e ustawy akcyzowej system jest uznany za niedostępny dopiero wtedy, gdy podmiot poinformuje naczelnika urzędu celnego o niemożności przesyłania do systemu dokumentów, a właściwy naczelnik urzędu celnego potwierdzi niedostępność systemu. W uzasadnieniu do projektu ustawy Ministerstwo Finansów wskazało, że aby system można było uznać za niedostępny, brak możliwości przesyłania wiadomości powinien wynikać z winy systemu, a nie podmiotu wysyłającego.

- Takie stanowisko oznacza, że przedsiębiorca stosujący procedurę zawieszenia poboru akcyzy musi dochować najwyższej staranności, tak aby w każdym momencie móc połączyć się z systemem - sugeruje ekspert.

Jak dodaje, według nowego systemu podstawą do zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy przez podmiot wysyłający będzie otrzymanie raportu odbioru wyrobów akcyzowych przez podmiot odbierający lub dokumentu zastępującego ten raport. Jeżeli w ciągu dwóch (dostawa krajowa i eksport przez polski urząd celny) lub czterech (WDT i eksport przez unijny urząd celny) miesięcy od dnia wysyłki wyrobów akcyzowych nie otrzyma raportu odbioru lub dokumentu zastępczego, podatnik będzie musiał zapłacić akcyzę. Jednak sprawnie funkcjonujący system elektroniczny nie powinien pozwolić na wystąpienie takich sytuacji.

Wyjątki od e-ADT

Projekt ustawy akcyzowej przewiduje jeden wyjątek od stosowania e-ADT. Wyroby akcyzowe, niewymienione w załączniku nr 2 do ustawy o podatku akcyzowm, a objęte stawką akcyzy inną niż zerowa (w praktyce chodzi tu o oleje smarowe), będą korzystały z elektronicznego systemu wyłącznie przy ich przemieszczaniu na terytorium Polski. Jeżeli takie wyroby będą przemieszczane w procedurze zawieszenia poboru akcyzy w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego lub dostawy wewnątrzwspólnotowej, warunkiem zastosowania tej procedury będzie dołączenie do wyrobów dokumentów handlowych (faktur, dokumentów przewozowych) zamiast e-ADT. Taka regulacja wynika z faktu, że na terenie innych państw UE wyroby, o których mowa, nie stanowią wyrobów akcyzowych.

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl