Zwolnienia znajdą się w nowej ustawie

Nowa ustawa o podatku akcyzowym, która wejdzie w życie 1 marca 2009 r., wprowadzi długo oczekiwane zmiany w systemie polskiej akcyzy. Zmiany polegające na uporządkowaniu pojęć oraz konstrukcji akcyzy spowodują, że zostaną ograniczone koszty bieżącego funkcjonowania podatników akcyzy.

Pierwszą z istotnych zmian, oprócz nowych definicji ustawowych, jest oparcie klasyfikacji wyrobów akcyzowych wyłącznie na kodach CN zarówno w przypadku transakcji międzynarodowych, jak i krajowych. Efektywne stawki oraz większość zwolnień od akcyzy zostaną zawarte bezpośrednio w ustawie. Zostanie wprowadzony jednolity system zwolnień od akcyzy uwzględniający m.in. pośredników. Zostało szczegółowo określone, jakie transakcje podlegają zwolnieniu w zakresie konkretnego wyrobu.

Aby podatnik z takiego zwolnienia mógł skorzystać, konieczna będzie m.in. rejestracja, składanie zabezpieczeń, przedkładanie dokumentów dostawy. W praktyce może się zdarzyć, że w obawie przed tymi obowiązkami podatnicy nie będą korzystać z tych zwolnień. Nowa ustawa akcyzowa to także zmiany w procedurze zawieszenia poboru akcyzy. Korzystną zmianą będzie możliwość zawieszenia akcyzy po imporcie wyrobów akcyzowych bez względu na ich rodzaj (obecnie możliwe jest to dla wąskiej grupy wyrobów).

Ale tu uwaga. Zawieszenie akcyzy będzie możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy importer przemieszcza wyrób do własnego składu podatkowego. Wyłączone zatem zostało sprowadzanie wyrobów akcyzowych z zawieszoną akcyzą do usługowych składów podatkowych.

Nowa ustawa akcyzowa rozszerza zakres wyrobów uznawanych za wyroby akcyzowe m.in. o węgiel. Zostanie utrzymany obecny poziom stawek akcyzy na paliwa, w tym również gaz LPG i CNG, gdzie rząd planował podwyżki. Istotna zmiana nastąpi w zakresie opodatkowania całej gamy wyrobów ropopochodnych zużywanych i produkowanych w branży chemicznej.

W przypadku wykorzystania tych wyrobów do celów innych niż napędowe, będą one opodatkowane zerową stawką akcyzy bez dodatkowych warunków, tak jak jest to obecnie w przypadku stosowania wysokiej stawki akcyzy i towarzyszących im zwolnień.

Jednak część tych wyrobów nadal będzie musiała być produkowana w składzie podatkowym.

Niezmienione zostały zasady opodatkowania obniżoną stawką olejów opałowych. W efekcie, również na podstawie nowej ustawy będzie funkcjonował system oświadczeń (rozszerzony również na ciężki olej opałowy). Cenną zmianą będzie jednak odstąpienie od rozliczania produkcyjnych ubytków wyrobów ropopochodnych.

Opodatkowanie akcyzą energii elektrycznej jest niezgodne z prawem UE. Zmiany w tym zakresie powinny być wprowadzone od 1 stycznia 2006 r. Nowa ustawa akcyzowa przenosi moment zapłaty akcyzy z etapu wydania energii elektrycznej przez jej wytwórcę na etap dostarczenia energii elektrycznej nabywcy końcowemu. W konsekwencji opodatkowaniu akcyzą będzie podlegać jedynie energia dostarczona nabywcy końcowemu, zaś straty powstałe podczas przesyłu i dystrybucji nie będą obciążone akcyzą. Dzięki temu ilość energii elektrycznej, która będzie obciążona akcyzą, będzie niższa (branża szacuje, że jest to ok. 10 proc. wytworzonej energii).

Nowe przepisy ustawy akcyzowej uproszczą wielofazowy i skomplikowany system opodatkowania samochodów osobowych. Akcyzie będzie podlegać jedynie pierwszy etap obrotu, a więc import, nabycie wewnątrzwspólnotowe (WNT) samochodu lub, w przypadku samochodów wyprodukowanych w Polsce, pierwsza sprzedaż na terenie kraju. Natomiast wszystkie kolejne transakcje nie będą już podlegały opodatkowaniu.

W konsekwencji z zakresu opodatkowania powinny zostać wyłączone marże pośredników wchodzące w skład ceny zakupu samochodu przez nabywcę końcowego. Organy podatkowe będą miały prawo do korekty akcyzy w sytuacji, gdy cena samochodu nabytego w ramach WNT lub sprzedaży krajowej znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej.

Ten mechanizm ma przeciwdziałać zaniżaniu ceny nabycia samochodów używanych sprowadzanych z UE.