Od ustanowienia hipoteki trzeba zapłacić podatek

: Tak. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. h) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlega ustanowienie hipoteki. Ustawa przewiduje co prawda w art. 2 pkt 4 wyłączenie z opodatkowania podatkiem PCC czynności cywilnoprawnych innych niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona z tego podatku, jednak zastosowanie tego wyłączenia w tym przypadku nie wydaje się możliwe.

W świetle art. 5 ustawy o VAT opodatkowaniu tym podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Ustanowienie hipoteki niewątpliwie nie jest dostawą towarów, a czy może być traktowane jako odpłatne świadczenie usług?

Art. 8 ustawy o VAT zawiera szeroką definicję usług, jednak żeby świadczenie usług było opodatkowane VAT, musi być odpłatne. Po drugie, aby uznać świadczenie za usługę opodatkowaną VAT, świadczenie to musi mieć przymiot ekonomicznej samoistności. Ustanowienie hipoteki nie jest zaś samoistnym świadczeniem wykonywanym przez kredytobiorcę na rzecz banku, jest jedynie spełnieniem pewnych warunków, które musi spełnić kredytobiorca, aby otrzymać usługę świadczoną przez bank, tj. kredyt.

Z tych względów nie można uznać, że czynność ustanowienia hipoteki podlega opodatkowaniu VAT. Nie ma do niej zatem zastosowania wyłączenie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie ma również zastosowanie żadne ze zwolnień z PCC przewidzianych w art. 9 pkt 13 tej ustawy.

SF

Ustawa z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 101, poz. 649).