W jakich przypadkach rada gminy uchwali zwolnienie

Rada gminy zamierza ustanowić zwolnienie w płatności podatku od nieruchomości dla osób, które utrzymują się ze świadczeń emerytalno-rentowych? Czy może to zrobić?

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych zwolnione od podatku od nieruchomości są niektóre budynki, budowle grunty (np. wchodzące w skład infrastruktury kolejowej). Jednocześnie rada gminy, w drodze uchwały, może wprowadzić inne zwolnienia przedmiotowe niż określone w tym przepisie oraz w art. 10 ust. 1 ustawy z 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz.U. nr 188, poz. 1840).

Tymczasem kolegia regionalnych izb obrachunkowych (organy nadzorcze, które m.in. badają poprawność stanowionego prawa miejscowego z przepisami ogólnymi) bardzo często kwestionują decyzje rad gmin w sprawie zwolnień. Spory ostatecznie są rozstrzygane przed sądami administracyjnymi.

W jednej z takich spraw Rada Gminy Boguty zdecydowała się nie pobierać podatku od nieruchomości od budynków "zajętych na potrzeby gospodarstw domowych, w których podstawowym źródłem utrzymania jest emerytura lub renta". Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Warszawie unieważniło uchwałę.

Zdaniem RIO rada gminy może uchwalić zwolnienia wyłącznie o charakterze przedmiotowym, co oznacza, że wprowadzone w drodze uchwały zwolnienia od podatku powinny wiązać się z określonymi cechami szeroko rozumianego przedmiotu opodatkowania, a nie podmiotu podatku (podatnika).

Rozstrzygnięcie to za prawidłowe uznały sądy administracyjne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 22 marca 2012 r. (II FSK 1785/10) rada gminy może stanowić o zwolnieniach z podatku tylko w granicach zezwoleń ustawowych. Jeśli z uchwały można wywnioskować nie tylko, jaki przedmiot obejmuje zwolnienie, ale także kto podlega zwolnieniu, to jest to zwolnienie podmiotowo-przedmiotowe.

Sąd dodał, że jeśli przepis art. 7 ust. 3 ustawy i podatkach i opłatach lokalnych zezwala radzie gminy jedynie na wprowadzenie innych zwolnień przedmiotowych niż określone w art. 7 ust. 1 tej ustawy, to tym samym zakazuje wprowadzania zwolnień o charakterze przedmiotowo-podmiotowym.

Reguła ta znajduje też oparcie w art. 168 i art. 217 Konstytucji RP. Ustawa zasadnicza bowiem przyznaje jednostkom samorządu terytorialnego prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych, określanie podmiotów i przedmiotów opodatkowania, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków jedynie w sytuacji, gdy upoważniają do tego przepisy ustawowe.

Ważne

Skoro gminom wolno stanowić o zwolnieniach z podatku tylko w granicach zezwoleń ustawowych, to ulga o charakterze przedmiotowo-podmiotowym narusza konstytucję

Przemysław Molik

przemyslaw.molik@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 7 ust. 3 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 z późn. zm.).