Chaos z różnymi wzorami formularzy podatkowych w gminach

Eksperci postulują ujednolicenie formularzy deklaracji na podatek od nieruchomości. Ułatwiłoby to życie zarówno samorządom, jak i firmom.

Taką zmianę można by wprowadzić przy okazji prac nad nowelizacją ustawy o samorządzie gminnym, która zakłada m.in. zmiany w podatkach lokalnych. Projekt prowadzi co prawda Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji, ale stosowne rozwiązanie mogłoby zaproponować Ministerstwo Finansów. Resort Mateusza Szczurka poinformował jednak DGP, że wprowadzenie jednolitego wzoru deklaracji na podatek od nieruchomości wymaga pogłębionych analiz. Trzeba bowiem uwzględnić uprawnienie każdej rady gminy do ustalania stawek i zwolnień przedmiotowych w tej daninie. MF nie wyklucza jednak, że w przyszłości wypracuje takie rozwiązanie.

Na różnych terenach

Obecnie każda z 2,5 tys. gmin w drodze uchwały określa własny formularz, na którym przedsiębiorstwa (osoby prawne) działające na danym terenie deklarują wysokość podatku od nieruchomości. To problem zwłaszcza dla firm o zasięgu ponadlokalnym.

- Podatnicy, którzy mają przedmioty opodatkowania położone na terenie wielu jednostek, muszą się dostosowywać do prawa miejscowego obowiązującego w każdej gminie, co przy dużej liczbie gruntów, budynków czy budowli jest bardzo uciążliwe - podkreśla dr Bogumił Pahl z Katedry Prawa Finansowego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego.

Dodaje, że w związku z tym przedsiębiorstwa energetyczne czy telekomunikacyjne występują czasem do gmin z wnioskami o uchwalenie indywidualnych wzorów formularzy. Obecnie nie jest to jednak możliwe, bo na takie indywidualne traktowanie nie pozwala ustawa o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 95, poz. 613 ze zm.).

W efekcie jeżeli przedsiębiorca ma scentralizowaną księgowość i nieruchomości położone na terenach wielu gmin, to za każdym razem musi szczegółowo analizować lokalnie obowiązujące wzory deklaracji.

- Często różnią się one nieznacznie. Zrealizowanie ustawowego obowiązku złożenia deklaracji, w której oblicza się podatek, jest bardzo czasochłonne i łatwo o pomyłkę - zauważa Bogumił Pahl.

Błędna praktyka

Doktor Rafał Dowgier z Katedry Prawa Podatkowego Uniwersytetu w Białymstoku wyjaśnia, że część firm nie przykłada wagi do formularzy. Nawet jeśli działają na terenie wielu gmin, to rozliczają się według jednego wzoru.

- Teoretycznie złożenie deklaracji na niewłaściwym formularzu oznacza, że podatnik w ogóle nie złożył dokumentu - podkreśla ekspert.

Jeśli jednak podatnik prawidłowo obliczył należność i wpłacił ją w terminie na konto gminy, to w zasadzie nic mu za to nie grozi. Kodeks karny skarbowy przewiduje bowiem sankcje za niedopełnienie pewnych czynności, jeśli ich efektem będzie uszczuplenie wpływów budżetowych. W tym przypadku do tego nie dochodzi, skoro podatnik wpłacił właściwą kwotę.

- W praktyce część gmin nie reaguje na złożenie deklaracji na błędnym formularzu. Powinny jednak wzywać podatników do dopełnienia obowiązku na wzorze ustalonym przez właściwą radę gminy, ponieważ w razie braku zapłaty będą mogły dochodzić należności w drodze egzekucji. Jeśli formularz był nieprawidłowy, to egzekucja może się okazać nieskuteczna - przestrzega Rafał Dowgier.

Rozporządzenie ministra

Firmy od dawna postulują wprowadzenie jednego wzoru deklaracji na podatek od nieruchomości, a także innych danin lokalnych - podatku rolnego i leśnego.

Zdaniem Bogumiła Pahla nie powinno być żadnych trudności z ustaleniem takiego wzoru. Wystarczy, aby określił go minister finansów w rozporządzeniu, tak jak w przypadku innej daniny lokalnej - podatku od środków transportowych.

Rafał Dowgier zwraca z kolei uwagę, że MF na swoich stronach internetowych publikuje wzór deklaracji na podatek od nieruchomości, z którego gminy mogą, ale nie muszą korzystać. Nie widzi on przeszkód, aby stał się wzorem oficjalnym.

Wcześniej jednak do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz ustaw o podatku rolnym i leśnym należałoby wprowadzić przepisy, dające ministrowi uprawnienie do wydania wzorów deklaracji i usunąć z nich regulacje przyznające to uprawnienie radom gmin.

Obecnie każda z 2,5 tys. gmin uchwala własny wzór deklaracji na podatek od nieruchomości

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl