Czy była żona może odpowiadać za długi męża

@RY1@i02/2009/199/i02.2009.199.086.0009.101.jpg@RY2@

Krzysztof Bramorski, radca prawny, partner zarządzający w Kancelarii BSO Prawo & Podatki we Wrocławiu

radca prawny, partner zarządzający w Kancelarii BSO Prawo & Podatki we Wrocławiu

Niestety, tak, choć pod pewnymi ograniczeniami. Przepisem regulującym odpowiedzialność byłego małżonka podatnika jest art. 110 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym rozwiedziony małżonek podatnika odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z byłym małżonkiem za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w czasie trwania wspólności majątkowej, jednakże tylko do wysokości wartości przypadającego mu udziału w majątku wspólnym.

Odpowiedzialność ta jest ograniczona przedmiotowo, gdyż rozwiedziony małżonek nie odpowiada za:

● niepobrane przez byłego małżonka należności w związku z pełnieniem przez niego funkcji płatnika lub inkasenta,

● odsetki za zwłokę oraz koszty egzekucyjne powstałe po uprawomocnieniu się orzeczenia o rozwodzie.

Powyższe regulacje mają zastosowanie nie tylko w przypadku rozwodu, ale też w sytuacji unieważnienia małżeństwa oraz separacji.

Odpowiedzialność rozwiedzionego małżonka ma charakter solidarny, jednak egzekwowanie tej odpowiedzialności na gruncie Ordynacji podatkowej jest ograniczone. W pierwszej kolejności organ podatkowy powinien bowiem dochodzić zaspokojenia roszczenia od podatnika, a nie od osoby trzeciej (byłego małżonka). Prowadzenie egzekucji wobec osoby trzeciej dopuszczalne jest tylko w sytuacji, kiedy egzekucja z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Odpowiedzialność byłego małżonka podatnika przedsiębiorcy jest także ograniczona kwotowo do wysokości udziału w majątku wspólnym. Zaległości podatkowe mogą być natomiast ściągane z całego majątku, a zatem również z majątku osobistego (wyłącznie do wysokości udziału w majątku wspólnym).

Ustawodawca w Ordynacji podatkowej wyraźnie rozgranicza sytuacje, w których dla powstania odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika istotny jest moment powstania zaległości, od sytuacji, w których istotny jest moment powstania zobowiązania podatkowego, z tytułu którego powstała następnie zaległość podatkowa (wyrok NSA z 12 grudnia 2007 r., sygn. akt I FSK 1409/06). Dla ustalenia zakresu odpowiedzialności byłego małżonka istotny będzie moment powstania zobowiązania podatkowego - musi ono powstać w czasie trwania wspólności majątkowej. Natomiast nie jest konieczne, aby w tym czasie nastąpiło przekształcenie się tego zobowiązania w zaległość podatkową. Oznacza to, że odpowiedzialność rozwiedzionego małżonka obejmować będzie nie tylko zaległości podatkowe powstałe w trakcie trwania wspólności majątkowej, lecz także zaległości podatkowe powstałe już po ustaniu wspólności majątkowej, o ile tylko będą one wynikać ze zobowiązań podatkowych powstałych w trakcie istnienia tej wspólności. Natomiast odpowiedzialność ta nie odnosi się do zaległości podatkowych powstałych w trakcie trwania wspólności majątkowej, a wynikających ze zobowiązań podatkowych powstałych przed jej ustanowieniem.

Orzeczenie rozwodu nie spowoduje, że nie będzie pani odpowiadać za zaległości podatkowe byłego małżonka, w tym również jeśli wynikają one z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Natomiast odpowiedzialność ta podlega wyżej wskazanym ograniczeniom.

(KK)

Podstawa prawna

Art. 110 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).