Kto musi przedstawiać dowody w postępowaniu podatkowym

doradca podatkowy w MDDP

Praktyka organów podatkowych oraz orzecznictwo sądów administracyjnych prezentują dwa różne podejścia: albo uznają, iż ciężar dowodu spoczywa wyłącznie na organie podatkowym, albo że ciężar udowodnienia określonych faktów spoczywa na tym, kto wywodzi z nich korzystne dla siebie skutki. Podejście pierwsze wynika z przepisów Ordynacji podatkowej, która w art. 122 stwierdza, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Organ podatkowy ma obowiązek wyjaśnić z urzędu wszelkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności faktyczne oraz zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Podkreślenia wymaga tu, iż obowiązek ten dotyczy wszystkich okoliczności faktycznych, a więc zarówno tych, z których wynikają konsekwencje korzystne dla organu podatkowego, czy też - wręcz przeciwnie - potwierdzające stanowisko podatnika. Druga z koncepcji zakłada przeniesienie na grunt prawa podatkowego reguły wynikającej z przepisów kodeksu cywilnego.

W praktyce warto zastosować koncepcję mieszaną, która jednak najpełniej zagwarantuje prawa podatnika. Koncepcję tę można by podsumować następująco: przepisy Ordynacji podatkowej nakładają na organy podatkowe obowiązek podjęcia wszelkich działań w celu ustalenia stanu faktycznego i zgromadzenia wszystkich dowodów w sprawie. Jeżeli jednak podatnik kwestionuje ustalenia dokonane przez organ, to powinien wskazać dowody, które popierają jego twierdzenia. Podatnik więc powinien co najmniej wskazać istnienie dowodu. Warto podkreślić, iż Ordynacja podatkowa wymaga wręcz takiego działania podatnika, gdy składa on odwołanie.

pb

Art. 122 i art. 187 par. 1 oraz art. 222 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).