Co zrobić przed kontrolą w zakresie ukrytych dochodów

@RY1@i02/2010/208/i02.2010.208.086.0008.001.jpg@RY2@

Michał Dec, doradca podatkowy w Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy

Postępowania takie są wszczynane w stosunku do osób fizycznych ponoszących wydatki przekraczające osiągnięty przez nie dochód w trakcie danego roku bądź też za ostatnich kilka lat. Dotyczy to głównie wydatków na zakup gruntów i budynków mieszkalnych. Podstawą do wszczęcia mogą być również inne wydatki zidentyfikowane przez organy podatkowe, takie jak zakup bądź objęcie nowych udziałów (akcji) spółek kapitałowych, przekazanie środków pieniężnych innym osobom tytułem udzielonej pożyczki lub darowizny.

Niestety już samo wszczęcie postępowania zmierzającego do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów bądź ze źródeł nieujawnionych rodzi dla podatników olbrzymie ryzyko, z czego większość nie zdaje sobie sprawy. Ustalenie przez organ podatkowy zobowiązania podatkowego z tytułu dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów wiąże się z koniecznością zapłaty 75-proc. PIT.

Ponadto mimo prowadzenia postępowania przypominającego w istocie postępowania karne podatnicy nie mają istotnych gwarancji procesowych pozwalających im na skuteczną obronę. W szczególności brak jest domniemania legalności posiadanych środków pieniężnych - na wzór domniemania niewinności w ramach prowadzonych postępowań karnych. Większość podatników nie ustanawia pełnomocników, uznając, że nie ma takiej potrzeby, kierując się zasadą zaufania do organów władzy publicznej.

W chwili wszczęcia postępowania konieczna jest analiza osiągniętych przez podatnika dochodów zadeklarowanych lub zwolnionych z opodatkowania. Już bowiem na samym początku postępowania podatnicy popełniają błędy procesowe, nie wskazując wszystkich źródeł dochodów bądź też podając je w wysokości uprzednio niezweryfikowanej. Późniejsze modyfikacje składanych zeznań bądź wyjaśnień stają się podstawą do stwierdzenia braku wiarygodności części bądź wszystkich zeznań lub wyjaśnień podatnika.

Kolejnym błędem podatników jest wskazywanie wyłącznie na posiadanie środków pieniężnych posiadanych przed dniem sfinansowania wydatku. Samo pokazanie źródła finansowania (gotówka, rachunek bankowy) jest niewystarczające. Konieczne jest bowiem udowodnienie, że zgromadzone oszczędności znajdują pokrycie w przychodach zadeklarowanych.

Regułą prowadzonego postępowania dowodowego jest również obowiązek spoczywający na podatniku udowodnienia, że środki pieniężne przeznaczone na wydatek pochodziły z dochodów zadeklarowanych. Jeżeli podatnicy nie wskażą szczegółowo źródeł pochodzenia dochodów, organ obliczy dochody na podstawie posiadanych informacji. Kwoty przychodów uwzględniane są według wartości historycznych, z pominięciem wzrostu wartości pieniądza w czasie. Zatem dochody z lat poprzednich obliczone przez organy podatkowe są z zasady zaniżone. Nie uwzględniają również przychodów zwolnionych z opodatkowania, takich jak: wpływy z tytułu pożyczek i darowizn w ramach kwot wolnych, inwestycji giełdowych. W bardzo kłopotliwej sytuacji są osoby, które zgromadziły majątek w czasach PRL bądź na początku lat 90. Dochody tych podatników są kwestionowane podobnie jak możliwości zarobkowe podatników wynikające z dochodów uzyskiwanych w ramach karty podatkowej.

Kwestionowane jest również osiągnięcie przychodów finansowych (odsetek) od środków zgromadzonych na lokatach bądź rachunkach bankowych. Natomiast możliwość otrzymania wyciągów bankowych przez podatników jest ograniczona. Wiele banków odmawia wydania wyciągów za okres przekraczający 5 lat, czyli z reguły za okres bezpośrednio poprzedzający kontrolowany rok.

em