Czy organ podatkowy musi zapewnić udział w postępowaniu

doradca podatkowy w MDDP

Jedną z zasad postępowania podatkowego jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu i to na każdym jego etapie. Przepis ten stanowi, iż organy podatkowe są zobowiązane zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. Umożliwienie stronie uczestnictwa w postępowaniu nie zależy od woli organu podatkowego, lecz jest jego obowiązkiem, a naruszenie tego obowiązku - czyli pozbawienie strony czynnego udziału w postępowaniu - jest wadą uzasadniającą uchylenie decyzji bądź wznowienie postępowania. O doniosłości zasady czynnego udziału strony świadczy m.in. regulacja art. 192 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którą dana okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną wyłącznie wówczas, jeżeli strona miała możliwość wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów. Czynny udział strony nie powinien być utożsamiany jedynie z umożliwieniem stronie obecności przy czynnościach dowodowych, np. przesłuchaniu świadka czy też wyznaczeniu terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przejawem czynnego udziału strony jest także inicjatywa strony co do przeprowadzenia dowodów czy też uzupełnienia materiału dowodowego o dokumenty będące w jej posiadaniu. Czynny udział strony należy rozpatrywać nie tylko od strony zapewnienia go stronie przez organ podatkowy, ale także od strony uprawnienia strony do samodzielnego inicjowania pewnych działań, w tym przedstawienia dowodów.

Konkretyzacją prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań jest nałożony na organy podatkowe obowiązek wyznaczenia stronie przed wydaniem decyzji siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego.

(EP)

Art. 123, art. 188, art. 190 par. 1, art. 192, art. 200 i art. 240 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, z późn. zm.).