Czy zaległości i odsetki są rozliczane proporcjonalnie

Podatnik ma zaległość podatkową i ciąży na nim obowiązek zapłaty odsetek za zwłokę. W ostatnim miesiącu dokonał wpłaty, ale nie określił, na jaki cel ma zostać przeznaczona wpłacona kwota.

- Czy najpierw zostaną spłacone odsetki, a później zaległość podatkowa - pyta pan Adam z Wrocławia.

Nie. W opisanym przypadku zastosowanie znajdzie zasada proporcjonalności, którą określa Ordynacja podatkowa. Zgodnie z art. 55 par. 2 Ordynacji, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.

O rozliczaniu proporcjonalnym orzekały również sądy. W jednym z wyroków WSA w Gdańsku (z 2 lutego 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 920/09) rozstrzygnął identyczny spór.

Sąd przypomniał, że zgodnie z art. 62 par. 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty.

Sąd zwrócił jednak uwagę, że powyższa zasada doznaje pewnej modyfikacji, w sytuacji gdy oprócz zaległości podatkowej na podatniku ciąży również obowiązek uiszczenia odsetek za zwłokę, a przy tym wpłacona przez podatnika kwota nie pokrywa całości należności fiskalnych. Wówczas - rozstrzygnął WSA - przy rozliczaniu dokonanej wpłaty obowiązuje zasada proporcjonalności zawarta w art. 55 par. 2 Ordynacji.

Sąd wytłumaczył, na czym polega ta zasada na przykładzie. Przy hipotetycznym założeniu, że kwota zaległości podatkowej to 1 tys. zł, a kwota należnych odsetek to 500 zł, proporcja ustalona zgodnie z treścią art. 55 par. 2 Ordynacji podatkowej wynosiłaby 2/3 i 1/3. W związku z tak ustaloną proporcją 2/3 z dokonanej przez podatnika wpłaty zalicza się na rzecz zaległości, a 1/3 na poczet odsetek. Jeżeli wpłata podatnika wyniosła na przykład 900 zł, to o 600 zł zmniejsza się kwotę 1 tys. zł (zaległość) i o 300 zł kwotę 500 zł (odsetki). Na podatniku ciąży dalej kwota zaległości - 400 zł i odsetek - 200 zł (na dzień dokonania wpłaty).

Organ podatkowy w sprawie czytelnika powinien zatem postąpić z jego wpłatą w identyczny sposób, stosując zasadę proporcjonalności.

Łukasz Zalewski

Art. 55 par. 1 i 2 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 z późn. zm.).