Zaliczenie nadpłaty tylko na poczet wymagalnej raty

@RY1@i02/2013/164/i02.2013.164.18300030f.802.jpg@RY2@

Ireneusz Krawczyk, radca prawny, partner w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) w art. 51 par. 1 definiuje zaległość podatkową jako należność, której termin płatności już upłynął. Ustawa nie określa jednak, co należy rozumieć pod pojęciem bieżących zobowiązań podatkowych. Można jednak bez większego ryzyka pomyłki stwierdzić, że chodzi o zobowiązanie podatkowe, które już powstało, ale jeszcze nie upłynął termin jego płatności. W praktyce powstaje jednak problem w przypadku zobowiązań płatnych w ratach, np. podatku od nieruchomości, w sytuacji gdy jedne raty są już wymagalne, a inne jeszcze nie.

Pojawiły się stanowiska organów podatkowych, że nadpłata może być zaliczona na poczet rat za cały rok, nawet jeżeli termin ich płatności jeszcze nie nadszedł. Na przykład jeżeli przysługująca podatnikowi nadpłata podatku podlega zwrotowi w styczniu, to można z niej zaspokoić wszystkie raty aż do grudnia. W mojej ocenie jest to stanowisko błędne.

Po pierwsze, płatność ratalna została ustanowiona w interesie podatnika (dłużnika). Oznacza to, że wprawdzie ma on możliwość dokonania płatności wcześniej - tj. jeszcze przed terminem, ale nie może być do tego zmuszony przez organ podatkowy. Okoliczność zupełnie przypadkowa, jaką jest powstanie nadpłaty podatku, nie może więc zmienić terminów płatności rat.

Po drugie, nadpłata powstaje najczęściej w wyniku jakiegoś wcześniejszego błędu organu podatkowego. W takiej sytuacji jego bezprawne działanie nie może prowadzić do uzyskania przez fiskusa korzyści w postaci wcześniejszego uiszczenia podatku płatnego w ratach.

Po trzecie, skoro także rata podatku jest w gruncie rzeczy podatkiem, to zaliczenie nadpłaty powinno nastąpić na poczet bieżącej raty, a nie tych, których termin płatności nastąpi dopiero w przyszłości.

Not. MGM