Urząd powinien się odnieść do zastrzeżeń podatnika

@RY1@i02/2013/075/i02.2013.075.18300040c.802.jpg@RY2@

Rafał Ciołek doradca podatkowy, dyrektor w firmie doradczej KPMG

Zgodnie z art. 193 par. 8 Ordynacji podatkowej (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) kontrolowany, który nie zgadza się z ustaleniami protokołu z badania ksiąg, może w terminie 14 dni od jego doręczenia przedstawić zastrzeżenia lub wyjaśnienia do jego treści. Przepisy podatkowe nie nakazują jednak organowi kontroli odniesienia się w jakikolwiek sposób do przedstawionych uwag. Inaczej rzecz wygląda w przypadku protokołu kontroli. Gdyby zatem organ dostarczył podatnikowi protokół z kontroli, a nie z badania ksiąg, byłby on zobowiązany do zaprezentowania swojego stanowiska wobec wniesionych przez podatnika zastrzeżeń (art. 291 par. 1 i par. 2 Ordynacji podatkowej).

Niestety, praktyka wskazuje, że organy kontroli czasem pozbawiają podatnika możliwości skutecznego wyartykułowania swojego zdania, zastępując protokół z kontroli protokołem z badania ksiąg (mimo że zakres wykonywanych czynności wskazuje, że przeprowadzona została kontrola podatkowa, a nie jedynie badanie ksiąg rachunkowych). To godzi w fundamentalne zasady, takie jak zasada prawdy obiektywnej oraz czynnego udziału strony w postępowaniu.

Powstaje pytanie, czy zastąpienie protokołu z kontroli protokołem z badania ksiąg rachunkowych nie stanowi uchybienia proceduralnego, a tym samym naruszenia prawa. Niestety, w większości przypadków raczej to nie wpłynie na ewentualne stwierdzenie nieważności decyzji wydanej po zakończeniu kontroli. Naruszenie prawa musiałoby być bowiem rażące, a także skutkować oczywistą sprzecznością decyzji z prawem. Takie postępowanie organów podatkowych należy jednak uznać za niedopuszczalne i świadczące o braku poważania zarówno dla podatnika, jak i prawa podatkowego oraz procedur.

Not. MGM