Jak wykazać należytą staranność na gruncie przepisów MDR, aby nie narazić się na sankcje

Należyta staranność stanowi dla uczestników obrotu swoisty wentyl bezpieczeństwa, który może ograniczyć obowiązek raportowania, a w niektórych sytuacjach uchronić przed odpowiedzialnością karnoskarbową. Termin „należyta staranność” w kontekście schematów podatkowych pojawia się zarówno na gruncie ordynacji podatkowej, jak i w objaśnieniach podatkowych Ministerstwa Finansów z 31 stycznia 2019 r. dotyczących stosowania przepisów związanych z obowiązkiem przekazywania do szefa Krajowej Administracji Skarbowej informacji o schematach podatkowych (MDR). Szczególną uwagę należy zwrócić na przepis dotyczący obowiązku raportowania schematów podatkowych przez wspomagającego, który stanowi, że obowiązek ten realizuje się, gdy przy zachowaniu należytej staranności ogólnie wymaganej w dokonywanych przez niego czynnościach powziął lub powinien powziąć wątpliwość, że dane uzgodnienie stanowi schemat podatkowy. Również w objaśnieniach podatkowych staranność jest wskazywana jako instrument wyznaczający granicę poszukiwania dodatkowych informacji przez promotora czy wspomagającego, niezbędnych do weryfikacji, czy dane uzgodnienie stanowi schemat podatkowy.

Wykazanie należytej staranności jest istotne na gruncie regulacji karnoskarbowych. Czyn zabroniony, uregulowany w art. 80f kodeksu karnego skarbowego - tj. naruszenie obowiązków związanych z przekazywaniem informacji dotyczących schematów podatkowych - może być popełniony umyślnie, czyli wtedy, gdy sprawca chce popełnić ten czyn lub godzi się na jego popełnienie. Zamiar ewentualny można wykazać wówczas, gdy uczestnik obrotu nie dochowuje należytej staranności w stosowaniu przepisów MDR, np. poprzez zaniechanie gromadzenia informacji istotnych dla ustalenia, czy dane uzgodnienie stanowi schemat podatkowy.