Fiskus bezprawnie przedłuża kontrole

● Formalną kontrolę podatkową wszczynają, gdy wcześniej zgromadzą dowody

Od marca na podstawie znowelizowanych przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej czas trwania wszystkich kontroli u przedsiębiorcy w jednym roku kalendarzowym nie może w zależności od wielkości firmy przekraczać: 12, 18, 24 lub 48 dni roboczych. Terminy te dotyczą również kontroli prowadzonych przez organy podatkowe: urzędy kontroli skarbowej i urzędy skarbowe.

Jednak terminy wprowadzone w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej są dla przedstawicieli fiskusa za krótkie. Wypracowali więc ciekawą praktykę. Zdaniem urzędników skarbowych terminy te dotyczą tylko i wyłącznie kontroli podatkowej. Zatem urzędy kontroli skarbowej najpierw prowadzą czynności kontrolne. Zaznaczają, że kontrola podatkowa może, lecz nie musi, być elementem postępowania kontrolnego. Twierdzą, że nie prowadzą kontroli podatkowej, tylko w ramach kontroli skarbowej dokonują czynności sprawdzających. A tych już ograniczenia czasu trwania kontroli nie dotyczą.

Czynności sprawdzające trwają kilka miesięcy. W tym czasie pracownicy urzędów kontroli skarbowej gromadzą cały materiał dowodowy. Następnie rozpoczynają kontrolę podatkową, którą przeprowadzają już w terminach wyznaczonych przez ustawę o swobodzie działalności gospodarczej.

Z tymi argumentami nie zgadzają się eksperci. Według nich jest to działanie bezprawne. Jeżeli w ramach postępowania kontrolnego organ kontroli rozpocznie weryfikację faktur, deklaracji, rejestrów czy kont, jego działanie ma charakter kontroli podatkowej, a do tej powinno się stosować ograniczenia terminów, zgodnie z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej. Eksperci zwracają uwagę, że postępowanie wyjaśniające (czynności sprawdzające) prowadzone na podstawie Ordynacji podatkowej jest trybem konkurencyjnym dla postępowania kontrolnego. Trybów tych nie można ze sobą mieszać. Z chwilą wszczęcia postępowania kontrolnego organy skarbowe tracą możliwość stosowania przepisów regulujących czynności sprawdzające.

Gromadzenie materiału dowodowego w drodze czynności sprawdzających, które w istocie sprowadzają się do czynności kontrolnych, jest sprzeczne z zasadą zaufania podatników do organów podatkowych. Co więcej, dowody zgromadzone w wyniku czynności sprawdzających przeprowadzonych w toku postępowania kontrolnego nie powinny stanowić dowodu w jakimkolwiek postępowaniu podatkowym, karnym lub karnym skarbowym dotyczącym kontrolowanego przedsiębiorcy. Podatnicy mogą zgłosić w ciągu 14 dni organowi kontrolującemu zastrzeżenia do przebiegu kontroli.

roboczych w ciągu roku może trwać kontrola z urzędu skarbowego u małego przedsiębiorcy

Ewa Matyszewska

ewa.matyszewska@infor.pl